பகவத் கீதை · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)அத்தியாயம் 6, ஸ்லோகம் 2 (6.2)

பொதுவான அம்சம் — சங்கல்பத் துறவு.

சங்கராசாரியர். Yaṃ sarva-karma-tat-phala-parityāga-lakṣaṇaṃ paramārtha-saṃnyāsam — எல்லாச் செயல்களையும் அவற்றின் பலன்களையும் துறப்பது பரமார்த்த சந்நியாசம்; yogaṃ karmānuṣṭhāna-lakṣaṇaṃ taṃ … viddhi — செயல் செய்வது என்ற யோகத்தை அதுவே என்று அறி. இரண்டும் எதிரெதிரானவை (பிரவிருத்தி, நிவிருத்தி), பிறகு ஒற்றுமை என்ன? Asti hi paramārtha-saṃnyāsena sādṛśyaṃ kartṛ-dvārakaṃ karma-yogasya — செய்பவன் என்ற நிலையில் ஒற்றுமை உண்டு: சந்நியாசியும் ஆசையின் காரணமான saṅkalpa என்பதை விடுகிறான், கர்ம யோகியும் karma kurvāṇa eva phala-viṣayaṃ saṃkalpaṃ saṃnyasyati — செயல் செய்துகொண்டே பலன் பற்றிய சங்கல்பத்தை விடுகிறான். மேலும் phala-saṃkalpasya citta-vikṣepa-hetutvāt — பலன் பற்றிய சங்கல்பம் சித்தத்தை அலைக்கழிக்கிறது, ஆகவே அது இல்லாமல் யாரும் samādhānavān (ஒருமுகப்பட்டவன்) ஆவதில்லை. முடிவு: karma-yogasya stuty-arthaṃ saṃnyāsatvam uktam — கர்ம யோகத்தைச் சந்நியாசம் என்று சொல்வது அதைப் புகழ்வதற்காக; மேலும் dhyāna-yogasya phala-nirapekṣaḥ karma-yogo bahiraṅgaṃ sādhanam — பலனை எதிர்பாராத கர்ம யோகம் தியான யோகத்தின் வெளிப்புறச் சாதனம்.

ஆசாரிய ராமானுஜர். Jñāna-yoga iti ātma-yāthātmya-jñānam iti prāhuḥ taṃ karma-yogam eva viddhi — எதை ஞான யோகம், ஆத்மாவின் உண்மை நிலை பற்றிய ஞானம் என்கிறார்களோ, அதைக் கர்ம யோகமே என்று அறி (கர்ம யோகத்தில் ஞானம் அடங்கியிருக்கிறது). Saṃnyasta-saṃkalpa = anātmani prakṛtau ātma-saṃkalpaḥ saṃnyastaḥ — ஆத்மா அல்லாத பிரகிருதியில் "இது நான்" என்ற சங்கல்பத்தை விட்டவன். மேலும் 4.19-இன் சான்று: yasya sarve samārambhāḥ kāma-saṃkalpa-varjitāḥ.

வேறுபாடு: "சங்கல்பம்" — சங்கரர்: பலன் பற்றிய சங்கல்பம் (சித்தச் சிதறலின் காரணம்); ராமானுஜர்: பிரகிருதியில் ஆத்மா என்ற எண்ணம். சங்கரருக்குக் கர்ம யோகம் வெளிப்புறமானது; ராமானுஜருக்கு அதில் ஞான யோகமே அடங்கியிருக்கிறது.