భగవద్గీత · Kshetra Kshetrajna Vibhaga Yogaఅధ్యాయం 13, శ్లోకం 21 (13.21)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
పురుషః ప్రకృతిస్థో హి భుఙ్క్తే ప్రకృతిజాన్ గుణాన్
కారణం గుణసఙ్గోఽస్య సదసద్యోనిజన్మసు
॥ 13.21 ॥
puruṣaḥ prakṛtistho hi bhuṅkte prakṛtijān guṇān
kāraṇaṃ guṇasaṅgo'sya sadasadyonijanmasu
అనువాదం
"ప్రకృతిలో ఉన్న పురుషుడే ప్రకృతి నుండి పుట్టిన గుణాలను అనుభవిస్తాడు; గుణాల పట్ల ఆసక్తియే ఇతనికి మంచి-చెడు యోనులలో జన్మకు కారణం."
భావార్థం
శంకరాచార్యులు. prakṛtau avidyālakṣaṇāyāṃ kāryakaraṇarūpeṇa pariṇatāyāṃ sthitaḥ prakṛtisthaḥ, prakṛtim ātmatvena gataḥ ity etat — ప్రకృతినే "నేను" అని భావించడం; sukhī, duḥkhī, mūḍhaḥ, paṇḍitaḥ aham ity evam — "నేను సుఖిని, దుఃఖిని, మూఢుడను, పండితుడను."
ఆచార్య రామానుజులు. svataḥ svānubhavaikasukhaḥ puruṣaḥ prakṛtisthaḥ prakṛtisaṃsṛṣṭaḥ — పురుషుడు స్వభావరీత్యా తన అనుభవంలోనే సుఖి; ప్రకృతితో కలిసినప్పుడు prakṛtisaṃsargaupādhikān … sukhaduḥkhādīn bhuṅkte — సంయోగం వల్ల వచ్చిన సుఖ-దుఃఖాలను అనుభవిస్తాడు.
AI-assisted draft translation — under review.