భగవద్గీత · Kshetra Kshetrajna Vibhaga Yogaఅధ్యాయం 13, శ్లోకం 26 (13.26)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
యావత్ సఞ్జాయతే కిఞ్చిత్ సత్త్వం స్థావరజఙ్గమమ్
క్షేత్రక్షేత్రజ్ఞసంయోగాత్ తద్ విద్ధి భరతర్షభ
॥ 13.26 ॥
yāvat sañjāyate kiñcit sattvaṃ sthāvarajaṅgamam
kṣetrakṣetrajñasaṃyogāt tad viddhi bharatarṣabha
అనువాదం
"ఓ భరతర్షభా, స్థావరమైనా జంగమమైనా ఏ ప్రాణి పుట్టినా, అది క్షేత్ర-క్షేత్రజ్ఞుల సంయోగం వల్ల పుట్టిందని తెలుసుకో."
భావార్థం
శంకరాచార్యులు. kaḥ punar ayaṃ kṣetrakṣetrajñayoḥ saṃyogaḥ abhipretaḥ? na tāvat rajjvā iva ghaṭasya avayavasaṃśleṣadvārakaḥ saṃbandhaviśeṣaḥ — ఈ సంయోగం ఎలాంటిది? తాడు, కుండల వలె భాగాల కలయిక కాదు — (తరువాత: అధ్యాసం, అంటే ఒకదానిపై మరొకదాని ఆరోపణ).
ఆచార్య రామానుజులు. kṣetrakṣetrajñayor itaretarasaṃyogād eva jāyate, saṃyuktam eva jāyate, na tu itaretaraviyuktam — రెండింటి పరస్పర సంయోగం వల్లనే, కలిసి ఉండే పుడుతుంది; వేర్వేరుగా కాదు.
AI-assisted draft translation — under review.