భగవద్గీత · Purushottama Yogaఅధ్యాయం 15, శ్లోకం 17 (15.17)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
ఉత్తమః పురుషస్త్వన్యః పరమాత్మేత్యుదాహృతః
యో లోకత్రయమావిశ్య బిభర్త్యవ్యయ ఈశ్వరః
॥ 15.17 ॥
uttamaḥ puruṣastvanyaḥ paramātmetyudāhṛtaḥ
yo lokatrayamāviśya bibhartyavyaya īśvaraḥ
అనువాదం
"కానీ ఉత్తమ పురుషుడు వేరే ఉన్నాడు, అతనిని పరమాత్మ అని అంటారు — ఆ అవినాశి ఈశ్వరుడు మూడు లోకాలలో ప్రవేశించి వాటిని ధరించి పోషిస్తాడు."
భావార్థం
శంకరాచార్యులు. uttamaḥ utkṛṣṭatamaḥ; ātmā ca sarvabhūtānāṃ pratyakcetanaḥ; svarūpasadbhāvamātreṇa bibharti — కేవలం తన ఉనికి మాత్రం చేతనే ధరిస్తాడు.
ఆచార్య రామానుజులు. baddhamuktapuruṣābhyām anyaḥ arthāntarabhūtaḥ paramātmā — బద్ధులు, ముక్తులు ఇద్దరి కంటే భిన్నమైన తత్త్వం; లోకత్రయం = acetanaṃ tatsaṃsṛṣṭaḥ cetano muktaḥ ca.
శ్రీధర స్వామి. ఉత్తమ పురుషుని రెండు వైపుల భేదం: ātmatvena kṣarād acetanād vilakṣaṇaḥ, paramatvenākṣarāc cetanād bhoktur vilakṣaṇaḥ — ఆత్మ కావడం వల్ల అచేతనమైన క్షరం నుండి భిన్నుడు, పరముడు కావడం వల్ల చేతనుడైన భోక్త (అక్షరుడు) నుండి భిన్నుడు.
మధుసూదన సరస్వతి. "పరమాత్మ"ను తైత్తిరీయంలోని ఐదు కోశాలతో ముడిపెడతారు: annamayaprāṇamayamanomayavijñānamayānandamayebhyaḥ … paramaprakṛṣṭaḥ — అన్నమయం నుండి ఆనందమయం వరకు ఐదు కోశాలకూ అతీతుడు.
AI-assisted draft translation — under review.