భగవద్గీత · Daivasura Sampad Vibhaga Yogaఅధ్యాయం 16, శ్లోకం 21 (16.21)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారం నాశనమాత్మనః
కామః క్రోధస్తథా లోభస్తస్మాదేతత్ త్రయం త్యజేత్
॥ 16.21 ॥
trividhaṃ narakasyedaṃ dvāraṃ nāśanamātmanaḥ
kāmaḥ krodhastathā lobhastasmādetat trayaṃ tyajet
అనువాదం
"కామం, క్రోధం, లోభం — ఇవి నరకానికి మూడు ద్వారాలు, ఆత్మను నాశనం చేసేవి. కాబట్టి ఈ మూడింటినీ విడిచిపెట్టాలి."
భావార్థం
శంకరాచార్యులు. yasmin trividhe sarvaḥ āsurīsaṃpadbhedaḥ anantaḥ api antarbhavati (16.20 చివరలో) — అనంతమైన ఆసురీ భేదాలు ఈ మూడింటిలో ఇమిడిపోతాయి; yat dvāraṃ praviśann eva naśyati ātmā — ఏ ద్వారంలోకి ప్రవేశించగానే ఆత్మ ఏ పురుషార్థానికీ పనికిరాకుండా పోతుందో.
ఆచార్య రామానుజులు. asya asurasvabhāvarūpasya narakasya — ఆసురీ స్వభావమే నరకం; dūrataḥ parityajet.
శ్రీధర స్వామి. sakaladoṣamūlabhūtaṃ doṣatrayaṃ sarvathā varjanīyam — అన్ని దోషాలకూ మూలమైన ఈ మూడు దోషాలు పూర్తిగా విడిచిపెట్టదగినవి.
మధుసూదన సరస్వతి. ఒక ఆచరణాత్మకమైన ప్రశ్న: nanv āsurī saṃpad anantabhedavatī kathaṃ puruṣāyuṣeṇāpi parihartuṃ śakyeta — ఆసురీ సంపదకు అనంతమైన భేదాలు ఉన్నాయి, ఒక్క జీవితంలో ఎలా వదులుతాయి? సమాధానం: etattrayatyāgenaiva sarvāpy āsurīsaṃpat tyaktā bhavati — ఈ మూడింటిని విడిచిపెడితే చాలు, అన్నీ వదిలిపోతాయి.
AI-assisted draft translation — under review.