ভগবদ্গীতা · Vishvarupa Darshana Yogaঅধ্যায় 11, শ্লোক 38 (11.38)
মূল সংস্কৃত · অর্জুনঃ
ত্বমাদিদেবঃ পুরুষঃ পুরাণঃ
ত্বমস্য বিশ্বস্য পরং নিধানম্
বেত্তাঽসি বেদ্যং চ পরং চ ধাম
ত্বয়া ততং বিশ্বমনন্তরূপ
॥ 11.38 ॥
tvamādidevaḥ puruṣaḥ purāṇaḥ
tvamasya viśvasya paraṃ nidhānam
vettā'si vedyaṃ ca paraṃ ca dhāma
tvayā tataṃ viśvamanantarūpa
অনুবাদ
"আপনি আদিদেব, সনাতন পুরুষ; আপনি এই বিশ্বের পরম আশ্রয়; আপনি জ্ঞাতাও, জ্ঞেয়ও, আর পরম ধামও। হে অনন্তরূপ, আপনার দ্বারা এই বিশ্ব ব্যাপ্ত।"
ভাবার্থ
শঙ্করাচার্য। puruṣaḥ puri śayanāt — পুরে (শরীরে) শয়ন করেন বলে পুরুষ; nidhīyate asmin jagat sarvaṃ mahāpralayādau iti; vettā asi veditā asi sarvasyaiva vedyajātasya; paraṃ ca dhāma paramaṃ padaṃ vaiṣṇavam.
আচার্য রামানুজ। viśvasya śarīrabhūtasya ātmatayā paramādhārabhūtaḥ tvam eva — বিশ্ব আপনার শরীর, আপনি তার আত্মা — পরম আধার; jagati sarvo veditā vedyaṃ ca sarvaṃ tvam eva; paraṃ ca dhāma sthānaṃ prāpyasthānam — প্রাপ্য স্থান; tvayā ātmatvena viśvaṃ cidacinmiśraṃ jagat tataṃ vyāptam.
AI-assisted draft translation — under review.