ভগবদ্গীতা · Purushottama Yogaঅধ্যায় 15, শ্লোক 14 (15.14)
মূল সংস্কৃত · শ্রীভগবান্
অহং বৈশ্বানরো ভূত্বা প্রাণিনাং দেহমাশ্রিতঃ
প্রাণাপানসমায়ুক্তঃ পচাম্যন্নং চতুর্বিধম্
॥ 15.14 ॥
ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ
prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ caturvidham
অনুবাদ
"আমি বৈশ্বানর (জঠরাগ্নি) হয়ে প্রাণীদের শরীরে থাকি, আর প্রাণ-অপানের সঙ্গে যুক্ত হয়ে চার প্রকার অন্ন পরিপাক করি।"
ভাবার্থ
শঙ্করাচার্য। vaiśvānaraḥ udarasthaḥ agniḥ; বৃহদারণ্যক 5.9.1-এর প্রমাণ; bhojyaṃ bhakṣyaṃ coṣyaṃ lehyaṃ ca — চার প্রকার; agnīṣomau sarvam iti paśyataḥ annadoṣalepaḥ na bhavati — সবকিছুকে অগ্নি-সোম রূপে যে দেখে, তাকে অন্নদোষ স্পর্শ করে না।
আচার্য রামানুজ। vaiśvānaro jāṭharānalo bhūtvā; khādyacoṣyalehyapeyātmakaṃ caturvidham annam।
AI-assisted draft translation — under review.