ভগবদ্গীতা · Moksha Sannyasa Yogaঅধ্যায় 18, শ্লোক 44 (18.44)
মূল সংস্কৃত · শ্রীভগবান্
কৃষিগৌরক্ষ্যবাণিজ্যং বৈশ্যকর্ম স্বভাবজম্
পরিচর্যাত্মকং কর্ম শূদ্রস্যাপি স্বভাবজম্
॥ 18.44 ॥
kṛṣigaurakṣyavāṇijyaṃ vaiśyakarma svabhāvajam
paricaryātmakaṃ karma śūdrasyāpi svabhāvajam
অনুবাদ
"কৃষি, গোরক্ষা ও বাণিজ্য বৈশ্যের স্বভাবজাত কর্ম; আর সেবারূপ কর্মও শূদ্রের স্বভাবজাত।"
ভাবার্থ
শঙ্করাচার্য। kṛṣiḥ bhūmeḥ vilekhanam; gaurakṣyaṃ … pāśupālyam ity arthaḥ।
আচার্য রামানুজ। kṛṣiḥ sasyotpādanakarṣaṇam; vāṇijyaṃ dhanasaṃcayahetubhūtaṃ krayavikrayātmakaṃ karma; টীকায় pūrvavarṇa (আগের তিন বর্ণের) সেবার উল্লেখ।
AI-assisted draft translation — under review.