ভগবদ্গীতা · Raja Vidya Raja Guhya Yogaঅধ্যায় 9, শ্লোক 24 (9.24)
মূল সংস্কৃত · শ্রীভগবান্
অহং হি সর্বয়জ্ঞানাং ভোক্তা চ প্রভুরেব চ
ন তু মামভিজানন্তি তত্ত্বেনাতশ্চ্যবন্তি তে
॥ 9.24 ॥
ahaṃ hi sarvayajñānāṃ bhoktā ca prabhureva ca
na tu māmabhijānanti tattvenātaścyavanti te
অনুবাদ
"আমিই সব যজ্ঞের ভোক্তা ও প্রভু; কিন্তু তারা আমাকে তত্ত্বত চেনে না, তাই (ফল থেকে) পতিত হয়।"
ভাবার্থ
শঙ্করাচার্য. Sarveṣāṃ yajñānāṃ devatātmatvena bhoktā ca prabhuḥ eva ca, mat-svāmiko hi yajñaḥ — দেবতার আত্মারূপে সব যজ্ঞের ভোক্তা ও প্রভু; adhiyajño'ham evātra (8.4) — প্রমাণ; avidhi-pūrvakam iṣṭvā yāga-phalāt cyavanti — অবিধিতে পূজা করে যজ্ঞফল থেকে পতিত হয়।
আচার্য রামানুজ — সংকল্পের বৈচিত্র্য. Prabhuḥ eva ca tatra tatra phala-pradātā ca aham eva — ফলদাতাও আমি; আর বিস্ময়: aho mahad idaṃ vaicitryaṃ yad ekasmin eva karmaṇi vartamānāḥ saṃkalpa-mātra-bhedena kecid atyalpa-phala-bhāginaḥ cyavana-svabhāvāḥ ca bhavanti kecana anavadhikātiśayānanda-parama-puruṣa-prāpti-rūpa-phala-bhāginaḥ apunarāvarttinaḥ ca — আহা, কী বিরাট বৈচিত্র্য! একই কর্ম করতে করতে, কেবল সংকল্পের ভেদে, কেউ অল্প ফল পেয়ে পতিত হয়, কেউ অসীম আনন্দরূপ পরমপুরুষকে লাভ করে আর ফেরে না।
AI-assisted draft translation — under review.