Bhagavad Gita · Vibhuti YogaChapter 10, Shloka 34 (10.34)
Original Sanskrit · श्रीभगवान्
मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम्
कीर्तिः श्रीर्वाक् च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा
॥ 10.34 ॥
mṛtyuḥ sarvaharaścāhamudbhavaśca bhaviṣyatām
kīrtiḥ śrīrvāk ca nārīṇāṃ smṛtirmedhā dhṛtiḥ kṣamā
Translation
"I am death, which carries off all, and also the origin (rise) of those yet to be; and among women (qualities feminine in form) — I am fame, prosperity, speech, memory, intelligence, steadfastness and forbearance."
Interpretation
Shankaracharya. mṛtyuḥ dvividhaḥ dhanādiharaḥ prāṇaharaś ca; tatra yaḥ prāṇaharaḥ, sa sarvaharaḥ ucyate — death is of two kinds — the one that takes away wealth and the one that takes away life; udbhavaḥ utkarṣaḥ abhyudayaḥ tatprāptihetuś ca aham; kīrtiḥ śrīḥ vāk ca nārīṇāṃ smṛtiḥ medhā dhṛtiḥ kṣamā ity etāḥ uttamāḥ strīṇām aham asmi, yāsām ābhāsamātrasaṃbandhenāpi lokaḥ kṛtārtham ātmānaṃ manyate — I am these excellent (qualities), a mere glimpse of which makes people feel their lives fulfilled.
Acharya Ramanuja. sarvaprāṇaharaḥ mṛtyuḥ ca aham; utpatsyamānānām udbhavākhyaṃ karma ca aham; nārīṇāṃ śrīḥ ahaṃ kīrtiḥ ca ahaṃ vāk ca aham ….
AI-assisted draft translation — under review.