ભગવદ્ ગીતા · Arjuna Vishada Yogaઅધ્યાય 1, શ્લોક 35 (1.35)

"Ghnato 'pi" — તેઓ મારે, તોપણ. આ અર્જુનની વાતનો સૌથી સાહસિક — અને સૌથી ચિંતાજનક — ભાગ છે. તેઓ કહી રહ્યા છે કે આત્મરક્ષામાં પણ તેઓ આમને નહીં મારે. આ વાત આગળ 1.46માં ચરમ પર પહોંચશે: "જો આ લોકો મને નિઃશસ્ત્રને મારી નાખે, તોપણ મારા માટે વધુ સારું છે."

"Trailokya-rājya" — ત્રણેય લોકોનું રાજ્ય. પરંપરાગત બ્રહ્માંડ-વિચારમાં ત્રણ લોક — ભૂઃ (પૃથ્વી), ભુવઃ (અંતરિક્ષ), સ્વઃ (સ્વર્ગ). અર્જુન કહે છે: ત્રણેય લોકોનું રાજ્ય પણ મળે, તોપણ નહીં. તો માત્ર ધરતીના એક રાજ્ય માટે? બિલકુલ નહીં. મધુસૂદન: મારવાની ઇચ્છા પણ ન કરું, મારવાની તો વાત જ શી.

"મધુસૂદન" — સંબોધનનો ભાવ. કૃષ્ણનું આ નામ — મધુ નામના અસુરનો વધ કરનાર. મધુસૂદન સરસ્વતી કહે છે કે આ સંબોધનથી અર્જુન ભગવાનના વૈદિક માર્ગના પ્રવર્તક હોવાનો સંકેત આપે છે. ઘણા શિક્ષકો આમાં એક હળવી વિડંબના પણ જુએ છે: અર્જુન એક "અસુર-હંતા"ને કહી રહ્યા છે કે હું હિંસા નહીં કરું. (આ બીજી વાત અમારી વ્યાખ્યા છે.)

અહિંસાનો સૂર. અર્જુનની વાત અહિંસા (હિંસા ન કરવી)ના એક ઊંચા આદર્શ જેવી લાગે છે. ઘણા મહાન વિચારકોએ અહિંસાને સર્વોચ્ચ ધર્મ માન્યો છે. પણ ગીતાનો પ્રશ્ન અહીં અહિંસાના સિદ્ધાંતનો નથી — અર્જુનની સ્થિતિનો છે: શું તેમનું "ન મારવું" જ્ઞાનથી જન્મેલો સિદ્ધાંત છે, કે શોક અને મોહથી જન્મેલી પ્રતિક્રિયા? કારણ કે થોડા શ્લોકો પહેલાં સુધી તેઓ ખુશીથી ધનુષ ઉઠાવીને ઊભા હતા (1.20). આ પ્રશ્ન ગીતાના બીજા અધ્યાયનું કેન્દ્ર બનશે.