ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Arjuna Vishada Yogaଅଧ୍ୟାୟ 1, ଶ୍ଳୋକ 35 (1.35)

"Ghnato 'pi" — ସେମାନେ ମାରିଲେ ମଧ୍ୟ। ଏହା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ କଥାର ସବୁଠାରୁ ସାହସିକ — ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାଜନକ — ଅଂଶ। ସେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଆତ୍ମରକ୍ଷାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଏମାନଙ୍କୁ ମାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି କଥା ଆଗକୁ 1.46ରେ ଚରମରେ ପହଞ୍ଚିବ: "ଯଦି ଏମାନେ ମୋତେ ନିରସ୍ତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ମାରିଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ଭଲ।"

"Trailokya-rājya" — ତିନି ଲୋକର ରାଜ୍ୟ। ପାରମ୍ପରିକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ-ବିଚାରରେ ତିନି ଲୋକ — ଭୂଃ (ପୃଥିବୀ), ଭୁବଃ (ଅନ୍ତରିକ୍ଷ), ସ୍ୱଃ (ସ୍ୱର୍ଗ)। ଅର୍ଜୁନ କହନ୍ତି: ତିନି ଲୋକର ରାଜ୍ୟ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ, ନାହିଁ। ତେବେ କେବଳ ପୃଥିବୀର ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ? ଆଦୌ ନୁହେଁ। ମଧୁସୂଦନ: ମାରିବାର ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ କରିବି ନାହିଁ, ମାରିବା ତ ଦୂରର କଥା।

"ମଧୁସୂଦନ" — ସମ୍ବୋଧନର ଭାବ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏହି ନାମ — ମଧୁ ନାମକ ଅସୁରକୁ ବଧ କରିଥିବା। ମଧୁସୂଦନ ସରସ୍ୱତୀ କହନ୍ତି ଯେ ଏହି ସମ୍ବୋଧନ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜୁନ ଭଗବାନଙ୍କ ବୈଦିକ ମାର୍ଗର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ହେବାର ସଙ୍କେତ ଦିଅନ୍ତି। ଅନେକ ଶିକ୍ଷକ ଏଥିରେ ଏକ ହାଲୁକା ବିଡ଼ମ୍ବନା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି: ଅର୍ଜୁନ ଜଣେ "ଅସୁର-ହନ୍ତା"ଙ୍କୁ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ମୁଁ ହିଂସା କରିବି ନାହିଁ। (ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ କଥା ଆମର ବ୍ୟାଖ୍ୟା।)

ଅହିଂସାର ସ୍ୱର। ଅର୍ଜୁନଙ୍କ କଥା ଅହିଂସା (ହିଂସା ନ କରିବା)ର ଏକ ଉଚ୍ଚ ଆଦର୍ଶ ପରି ଲାଗେ। ଅନେକ ମହାନ ଚିନ୍ତକ ଅହିଂସାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ବୋଲି ମାନିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଗୀତାର ପ୍ରଶ୍ନ ଅହିଂସାର ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ନୁହେଁ — ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅବସ୍ଥାର: ତାଙ୍କର "ନ ମାରିବା" କ'ଣ ଜ୍ଞାନରୁ ଜନ୍ମିତ ଏକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ, ନା ଶୋକ ଓ ମୋହରୁ ଜନ୍ମିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା? କାରଣ କେଇଟି ଶ୍ଳୋକ ପୂର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଖୁସିରେ ଧନୁ ଉଠାଇ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ (1.20)। ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଗୀତାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟର କେନ୍ଦ୍ର ହେବ।