ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Arjuna Vishada Yogaଅଧ୍ୟାୟ 1, ଶ୍ଳୋକ 34 (1.34)
ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ · ଅର୍ଜୁନଃ
ଆଚାର୍ଯାଃ ପିତରଃ ପୁତ୍ରାସ୍ତଥୈବ ଚ ପିତାମହାଃ
ମାତୁଲାଃ ଶ୍ବଶୁରାଃ ପୌତ୍ରାଃ ଶ୍ଯାଲାଃ ସମ୍ବନ୍ଧିନସ୍ତଥା
॥ 1.34 ॥
ācāryāḥ pitaraḥ putrāstathaiva ca pitāmahāḥ
mātulāḥ śvaśurāḥ pautrāḥ śyālāḥ sambandhinastathā
ଅନୁବାଦ
"(ସେମାନେ ହେଲେ —) ଗୁରୁ, ପିତୃତୁଲ୍ୟ ବଡ଼ମାନେ, ପୁଅ ଓ ପିତାମହ; ମାମୁଁ, ଶଶୁର, ନାତି, ଶଳା ଓ ଅନ୍ୟ ସମ୍ପର୍କୀୟ।"
ଭାବାର୍ଥ
ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ତାଲିକା — କିନ୍ତୁ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱରରେ। ଏହି ତାଲିକା 1.26–1.27 ପରି, କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଛି। 1.26ରେ ସଞ୍ଜୟ କହୁଥିଲେ ଯେ ଅର୍ଜୁନ କ'ଣ ଦେଖିଲେ (ଦ୍ୱିତୀୟା — "ଏମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ")। ଏଠାରେ ଅର୍ଜୁନ ନିଜେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହୁଛନ୍ତି (ପ୍ରଥମା — "ଏମାନେ ଅଛନ୍ତି")। ଦୃଶ୍ୟ ଏବେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ନିଜ ଶବ୍ଦରେ — ଯନ୍ତ୍ରଣା ସହିତ।
ନୂଆ ଶବ୍ଦ — "śyālāḥ" (ଶଳା) ଓ "sambandhinaḥ" (ସମ୍ପର୍କୀୟ)। ଅର୍ଜୁନ ଏବେ ବିବାହରୁ ଗଢ଼ା ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଗଣନ୍ତି — ଶଳା, ସମ୍ପର୍କୀୟ। ସମ୍ପର୍କର ଜାଲ ଆହୁରି ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ। ଯୁଦ୍ଧରେ କେବଳ ରକ୍ତ-ସମ୍ପର୍କ ନୁହେଁ, ବିବାହରେ ଯୋଡ଼ା ପରିବାର ମଧ୍ୟ ମୁହାଁମୁହିଁ।
କ୍ରମ ବଦଳିଲା। ଏଥର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ଆସନ୍ତି — ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଦର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଭାରୀ (ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଗୁରୁ ଥିଲେ)। ଆଗକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ (2.4)ରେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଜୁନ ଏହା କହିବେ: "ମୁଁ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ଶର କିପରି ଚଳାଇବି — ସେମାନେ ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ"।
ପୁନରାବୃତ୍ତିର ଅର୍ଥ। ଅର୍ଜୁନ ତାଲିକାକୁ ପୁଣି କାହିଁକି ଗଣନ୍ତି? ଦୁଃଖରେ ମଣିଷ ଅନେକ ସମୟରେ ଗୋଟିଏ କଥାକୁ ବାରମ୍ବାର ଦୋହରାଏ — ଯେପରି ସେ ଆଘାତକୁ ବାରମ୍ବାର ଛୁଉଁଛି। ଏହି ପୁନରାବୃତ୍ତି କାବ୍ୟର ଦୁର୍ବଳତା ନୁହେଁ, ଜଣେ ଦୁଃଖୀ ବ୍ୟକ୍ତିର ସତ୍ୟ ଭାଷା। (ଏହି ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଆମର।)
AI-assisted draft translation — under review.