ഭഗവദ്ഗീത · Arjuna Vishada Yogaഅദ്ധ്യായം 1, ശ്ലോകം 34 (1.34)

രണ്ടാം തവണ പട്ടിക — എന്നാൽ വ്യത്യസ്തമായ സ്വരത്തിൽ. ഈ പട്ടിക 1.26–1.27 പോലെയാണ്, എന്നാൽ ഒരു വ്യത്യാസമുണ്ട്. 1.26-ൽ അർജുനൻ എന്തു കണ്ടു എന്ന് പറഞ്ഞത് സഞ്ജയൻ ആയിരുന്നു (ദ്വിതീയ — "ഇവരെ കണ്ടു"). ഇവിടെ അർജുനൻ തന്നെ കൃഷ്ണനോട് പറയുന്നു (പ്രഥമ — "ഇവരാണ്"). ദൃശ്യം ഇപ്പോൾ അർജുനന്റെ സ്വന്തം വാക്കുകളിലാണ് — വേദനയോടെ.

പുതിയ വാക്കുകൾ — "ശ്യാലാഃ" (സ്യാലന്മാർ), "സംബന്ധിനഃ" (ബന്ധുക്കൾ). അർജുനൻ ഇപ്പോൾ വിവാഹത്തിലൂടെ ഉണ്ടായ ബന്ധങ്ങളും എണ്ണുന്നു — സ്യാലന്മാർ, ബന്ധുക്കൾ. ബന്ധങ്ങളുടെ വല കൂടുതൽ വ്യാപിക്കുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ രക്തബന്ധങ്ങൾ മാത്രമല്ല, വിവാഹത്തിലൂടെ ബന്ധപ്പെട്ട കുടുംബങ്ങളും നേർക്കുനേർ നിൽക്കുന്നു.

ക്രമം മാറി. ഇത്തവണ ആചാര്യന്മാർ ആദ്യം വരുന്നു — ഗുരുവിനോടുള്ള ആദരമാണ് അർജുനന് ഏറ്റവും ഭാരമേറിയത് (ദ്രോണർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ഗുരുവായിരുന്നു). മുന്നോട്ട് രണ്ടാം അധ്യായത്തിലും (2.4) അർജുനൻ ഇതുതന്നെ പറയും: "ഭീഷ്മരുടെയും ദ്രോണരുടെയും നേരെ ഞാൻ എങ്ങനെ അമ്പെയ്യും — അവർ പൂജാർഹരാണ്".

ആവർത്തനത്തിന്റെ അർത്ഥം. അർജുനൻ പട്ടിക വീണ്ടും എണ്ണുന്നതെന്തിന്? ദുഃഖത്തിൽ മനുഷ്യൻ പലപ്പോഴും ഒരേ കാര്യം ആവർത്തിച്ചു പറയുന്നു — മുറിവിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും തൊടുന്നതുപോലെ. ഈ ആവർത്തനം കാവ്യത്തിന്റെ ദൗർബല്യമല്ല, ദുഃഖിതനായ ഒരു വ്യക്തിയുടെ സത്യസന്ധമായ ഭാഷയാണ്. (ഈ വ്യാഖ്യാനം ഞങ്ങളുടേതാണ്.)