ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Arjuna Vishada Yogaଅଧ୍ୟାୟ 1, ଶ୍ଳୋକ 33 (1.33)
ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ · ଅର୍ଜୁନଃ
ଯେଷାମର୍ଥେ କାଙ୍କ୍ଷିତଂ ନୋ ରାଜ୍ଯଂ ଭୋଗାଃ ସୁଖାନି ଚ
ତ ଇମେଽବସ୍ଥିତା ଯୁଦ୍ଧେ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ବା ଧନାନି ଚ
॥ 1.33 ॥
yeṣāmarthe kāṅkṣitaṃ no rājyaṃ bhogāḥ sukhāni ca
ta ime'vasthitā yuddhe prāṇāṃstyaktvā dhanāni ca
ଅନୁବାଦ
"ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଆମେ ରାଜ୍ୟ, ଭୋଗ ଓ ସୁଖ ଚାହିଁଥିଲୁ — ସେହି ଲୋକମାନେ ହିଁ ପ୍ରାଣ ଓ ଧନର ଆଶା ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।"
ଭାବାର୍ଥ
ରାଜ୍ୟ କାହା ପାଇଁ? ଏହା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଏକ ଗଭୀର ଯୁକ୍ତି। କେହି ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟ, ଧନ ବା ସୁଖ ଏକା ଭୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ଆମେ ସଫଳତା ଚାହୁଁ ଯେପରି ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ସହ ତାହା ବାଣ୍ଟିପାରିବା — ପରିବାର, ଗୁରୁ, ବନ୍ଧୁ। ମଧୁସୂଦନ ସ୍ପଷ୍ଟ କହନ୍ତି: ଏକାକୀ ବ୍ୟକ୍ତିର ରାଜ୍ୟର ଅପେକ୍ଷା ନ ଥାଏ; ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଦରକାର, ସେମାନେ ହିଁ ଏଠାରେ ପ୍ରାଣ ଓ ଧନ ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।
ବିଡ଼ମ୍ବନା। ଯୁଦ୍ଧ ଜିତିବାର ଅର୍ଥ — ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ହିଁ ମାରିବା ଯାହାଙ୍କ ସହ ବିଜୟର ସୁଖ ବାଣ୍ଟିବାର ଥିଲା। ବିଜୟର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହିଁ ବିଜୟ ସହ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ। ଏହି ଯୁକ୍ତି ବହୁତ ମାନବୀୟ: ଯେଉଁ ଖୁସି ବାଣ୍ଟିବା ପାଇଁ କେହି ନ ରହନ୍ତି, ସେ ଖୁସି କି?
"Ta ime" — ସେମାନେ ଏହି ଲୋକ। "ସେମାନେ" (ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ) ଓ "ଏହି" (ଯେଉଁମାନେ ସାମ୍ନାରେ) — ଦୁଇ ଶବ୍ଦ ଯାହା ଗୋଟିଏ ଦଳ ଆଡ଼କୁ ଇଙ୍ଗିତ କରେ। ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଆଙ୍ଗୁଠି ଯେପରି ସାମ୍ନାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମୁହଁଗୁଡ଼ିକ ଆଡ଼କୁ ଉଠିଛି।
ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ: ସେଥିପାଇଁ ଏହି ପ୍ରୟତ୍ନ ନା ନିଜ ପାଇଁ, ନା ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ — "na svārthaḥ svīyārtho vā" — ତେବେ କାହା ପାଇଁ?
AI-assisted draft translation — under review.