ભગવદ્ ગીતા · Vibhuti Yogaઅધ્યાય 10, શ્લોક 10 (10.10)
મૂળ સંસ્કૃત · શ્રીભગવાન્
તેષાં સતતયુક્તાનાં ભજતાં પ્રીતિપૂર્વકમ્
દદામિ બુદ્ધિયોગં તં યેન મામુપયાન્તિ તે
॥ 10.10 ॥
teṣāṃ satatayuktānāṃ bhajatāṃ prītipūrvakam
dadāmi buddhiyogaṃ taṃ yena māmupayānti te
અનુવાદ
"જેઓ સદા મારી સાથે જોડાયેલા રહે છે અને પ્રેમથી મને ભજે છે — તેમને હું તે બુદ્ધિયોગ આપું છું જેનાથી તેઓ મને પ્રાપ્ત થાય છે."
ભાવાર્થ
શંકરાચાર્ય. satatayuktānāṃ nityābhiyuktānāṃ nivṛttasarvabāhyaiṣaṇānāṃ — બધી બાહ્ય ઇચ્છાઓથી નિવૃત્ત; prītipūrvakaṃ prītiḥ snehaḥ — કોઈ માગણીને કારણે નહીં, સ્નેહથી; buddhiḥ samyagdarśanaṃ mattattvaviṣayaṃ, tena yogaḥ buddhiyogaḥ — મારા તત્ત્વનું સાચું દર્શન; mām parameśvaram ātmabhūtam ātmatvena upayānti.
આચાર્ય રામાનુજ. mayi satatayogam āśaṃsamānānāṃ — મારી સાથે નિરંતર મિલન ઇચ્છનારાઓને; aham tam eva buddhiyogaṃ vipākadaśāpannaṃ prītipūrvakam dadāmi — એ જ બુદ્ધિયોગ પરિપક્વ અવસ્થામાં, પ્રેમથી આપું છું. (રામાનુજના પાઠમાં "prītipūrvakam" ભગવાનના આપવા સાથે જોડાયેલું છે.)
મધુસૂદન સરસ્વતી. "પ્રીતિપૂર્વક"ને સ્પષ્ટ કરે છે: lābhapūjākhyātyādyanabhisaṃdhāya prītipūrvakam eva bhajatām — લાભ, પૂજા (સન્માન) કે ખ્યાતિની ઇચ્છા વિના, કેવળ પ્રેમથી ભજનારા. અને બુદ્ધિયોગ = mattattvaviṣayasamyagdarśanam — મારા તત્ત્વનું સાચું દર્શન; yena … mām īśvaram ātmatvenopayānti — જેનાથી તેઓ મને પોતાના આત્મા રૂપે પામે છે.
શ્રીધર સ્વામી. taṃ buddhirūpaṃ yogam upāyaṃ dadāmi — બુદ્ધિરૂપ યોગ, એટલે કે ઉપાય, હું આપું છું.
વેદાંત દેશિક. "સતતયુક્ત"નો વ્યાવહારિક અર્થ આપે છે: na hi satataṃ samādhānarūpo yogaḥ śakyaḥ — દરેક પળે સમાધિ શક્ય નથી; તેથી "સતતયુક્ત" = જેઓ નિરંતર જોડાવાની આકાંક્ષા રાખે છે (રામાનુજનું āśaṃsamānānām).
AI-assisted draft translation — under review.