ભગવદ્ ગીતા · Vibhuti Yogaઅધ્યાય 10, શ્લોક 33 (10.33)
મૂળ સંસ્કૃત · શ્રીભગવાન્
અક્ષરાણામકારોઽસ્મિ દ્વન્દ્વઃ સામાસિકસ્ય ચ
અહમેવાક્ષયઃ કાલો ધાતાઽહં વિશ્વતોમુખઃ
॥ 10.33 ॥
akṣarāṇāmakāro'smi dvandvaḥ sāmāsikasya ca
ahamevākṣayaḥ kālo dhātā'haṃ viśvatomukhaḥ
અનુવાદ
"અક્ષરોમાં હું 'અ' છું, સમાસોમાં દ્વંદ્વ; હું જ અક્ષય કાળ છું, અને સર્વ તરફ મુખવાળો વિધાતા હું છું."
ભાવાર્થ
શંકરાચાર્ય. akṣarāṇāṃ varṇānām akāraḥ varṇaḥ asmi; akṣayaḥ akṣīṇaḥ kālaḥ prasiddhaḥ kṣaṇādyākhyaḥ, athavā parameśvaraḥ kālasyāpi kālaḥ asmi — ક્ષણ આદિ કાળ, અથવા કાળનો પણ કાળ પરમેશ્વર; dhātā ahaṃ karmaphalasya vidhātā sarvajagataḥ.
આચાર્ય રામાનુજ. akāro vai sarvā vāk (ઐતરેય) — sarvavarṇānāṃ prakṛtiḥ akāraḥ — સર્વ વર્ણોનું મૂળ 'અ'; dvandvasamāsaḥ … sa hi ubhayapadārthapradhānatvena utkṛṣṭaḥ — દ્વંદ્વ શ્રેષ્ઠ કારણ કે તેમાં બંને પદ સરખાં પ્રધાન; sarvasya sraṣṭā hiraṇyagarbhaḥ caturmukhaḥ aham — ધાતા = ચતુર્મુખ બ્રહ્મા.
AI-assisted draft translation — under review.