ഭഗവദ്ഗീത · Vibhuti Yogaഅദ്ധ്യായം 10, ശ്ലോകം 33 (10.33)
മൂല സംസ്കൃതം · ശ്രീഭഗവാന്
അക്ഷരാണാമകാരോഽസ്മി ദ്വന്ദ്വഃ സാമാസികസ്യ ച
അഹമേവാക്ഷയഃ കാലോ ധാതാഽഹം വിശ്വതോമുഖഃ
॥ 10.33 ॥
akṣarāṇāmakāro'smi dvandvaḥ sāmāsikasya ca
ahamevākṣayaḥ kālo dhātā'haṃ viśvatomukhaḥ
പരിഭാഷ
"അക്ഷരങ്ങളിൽ ഞാൻ 'അ' ആണ്, സമാസങ്ങളിൽ ദ്വന്ദ്വം; അക്ഷയമായ കാലം ഞാൻതന്നെ, എല്ലാ ദിക്കിലേക്കും മുഖമുള്ള വിധാതാവും ഞാൻ."
ഭാവാർത്ഥം
ശങ്കരാചാര്യർ. akṣarāṇāṃ varṇānām akāraḥ varṇaḥ asmi; akṣayaḥ akṣīṇaḥ kālaḥ prasiddhaḥ kṣaṇādyākhyaḥ, athavā parameśvaraḥ kālasyāpi kālaḥ asmi — ക്ഷണം മുതലായ കാലം, അല്ലെങ്കിൽ കാലത്തിന്റെയും കാലമായ പരമേശ്വരൻ; dhātā ahaṃ karmaphalasya vidhātā sarvajagataḥ.
ആചാര്യ രാമാനുജൻ. akāro vai sarvā vāk (ഐതരേയം) — sarvavarṇānāṃ prakṛtiḥ akāraḥ — എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളുടെയും മൂലം 'അ'; dvandvasamāsaḥ … sa hi ubhayapadārthapradhānatvena utkṛṣṭaḥ — ദ്വന്ദ്വം ശ്രേഷ്ഠമാണ്, കാരണം അതിൽ രണ്ടു പദങ്ങളും തുല്യമായി പ്രധാനമാണ്; sarvasya sraṣṭā hiraṇyagarbhaḥ caturmukhaḥ aham — ധാതാവ് = ചതുർമുഖനായ ബ്രഹ്മാവ്.
AI-assisted draft translation — under review.