భగవద్గీత · Vibhuti Yogaఅధ్యాయం 10, శ్లోకం 33 (10.33)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
అక్షరాణామకారోఽస్మి ద్వన్ద్వః సామాసికస్య చ
అహమేవాక్షయః కాలో ధాతాఽహం విశ్వతోముఖః
॥ 10.33 ॥
akṣarāṇāmakāro'smi dvandvaḥ sāmāsikasya ca
ahamevākṣayaḥ kālo dhātā'haṃ viśvatomukhaḥ
అనువాదం
"అక్షరాలలో నేను 'అ'కారాన్ని, సమాసాలలో ద్వంద్వాన్ని; అక్షయమైన కాలం నేనే, అన్ని వైపులా ముఖాలు గల విధాతను నేనే."
భావార్థం
శంకరాచార్యులు. akṣarāṇāṃ varṇānām akāraḥ varṇaḥ asmi; akṣayaḥ akṣīṇaḥ kālaḥ prasiddhaḥ kṣaṇādyākhyaḥ, athavā parameśvaraḥ kālasyāpi kālaḥ asmi — క్షణం మొదలైన కాలం, లేదా కాలానికే కాలమైన పరమేశ్వరుడు; dhātā ahaṃ karmaphalasya vidhātā sarvajagataḥ.
ఆచార్య రామానుజులు. akāro vai sarvā vāk (ఐతరేయ) — sarvavarṇānāṃ prakṛtiḥ akāraḥ — అన్ని వర్ణాలకు మూలం 'అ'; dvandvasamāsaḥ … sa hi ubhayapadārthapradhānatvena utkṛṣṭaḥ — ద్వంద్వం శ్రేష్ఠమైనది ఎందుకంటే దానిలో రెండు పదాలూ సమానంగా ప్రధానం; sarvasya sraṣṭā hiraṇyagarbhaḥ caturmukhaḥ aham — ధాత = చతుర్ముఖ బ్రహ్మ.
AI-assisted draft translation — under review.