ભગવદ્ ગીતા · Kshetra Kshetrajna Vibhaga Yogaઅધ્યાય 13, શ્લોક 23 (13.23)
મૂળ સંસ્કૃત · શ્રીભગવાન્
ય એવં વેત્તિ પુરુષં પ્રકૃતિં ચ ગુણૈઃ સહ
સર્વથા વર્તમાનોઽપિ ન સ ભૂયોઽભિજાયતે
॥ 13.23 ॥
ya evaṃ vetti puruṣaṃ prakṛtiṃ ca guṇaiḥ saha
sarvathā vartamāno'pi na sa bhūyo'bhijāyate
અનુવાદ
"જે આ રીતે પુરુષને, અને ગુણો સહિત પ્રકૃતિને જાણે છે — તે કોઈ પણ રીતે વર્તતો હોવા છતાં ફરી જન્મ લેતો નથી."
ભાવાર્થ
શંકરાચાર્ય. puruṣaṃ sākṣāt aham iti — પુરુષને સાક્ષાત્ "હું" તરીકે જાણે છે; prakṛtiṃ … avidyālakṣaṇāṃ … nivartitām abhāvam āpāditāṃ vidyayā — વિદ્યાથી અવિદ્યા-રૂપ પ્રકૃતિનું નિવૃત્ત થવું; sarvathā sarvaprakāreṇa vartamāno'pi … patite asmin vidvaccharīre dehāntarāya na abhijāyate — જ્ઞાનીનું શરીર પડતાં નવો દેહ નહીં.
આચાર્ય રામાનુજ. yathāvad vivekena jānāti — યથાર્થ વિવેકથી જાણે છે; sa sarvathā devamanuṣyādideheṣu atimātrakliṣṭaprakāreṇa vartamānaḥ api — દેવ, મનુષ્ય વગેરે દેહોમાં અત્યંત કષ્ટભરી સ્થિતિમાં રહેતો હોવા છતાં — ફરી જન્મ નહીં.
AI-assisted draft translation — under review.