భగవద్గీత · Kshetra Kshetrajna Vibhaga Yogaఅధ్యాయం 13, శ్లోకం 23 (13.23)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
య ఏవం వేత్తి పురుషం ప్రకృతిం చ గుణైః సహ
సర్వథా వర్తమానోఽపి న స భూయోఽభిజాయతే
॥ 13.23 ॥
ya evaṃ vetti puruṣaṃ prakṛtiṃ ca guṇaiḥ saha
sarvathā vartamāno'pi na sa bhūyo'bhijāyate
అనువాదం
"ఈ విధంగా పురుషుడిని, గుణాలతో కూడిన ప్రకృతిని ఎవడు తెలుసుకుంటాడో — అతడు ఏ విధంగా వర్తిస్తున్నా మళ్ళీ జన్మించడు."
భావార్థం
శంకరాచార్యులు. puruṣaṃ sākṣāt aham iti — పురుషుడిని సాక్షాత్తుగా "నేను" అని తెలుసుకుంటాడు; prakṛtiṃ … avidyālakṣaṇāṃ … nivartitām abhāvam āpāditāṃ vidyayā — విద్య ద్వారా అవిద్యా-రూపమైన ప్రకృతి నివృత్తి అవుతుంది; sarvathā sarvaprakāreṇa vartamāno'pi … patite asmin vidvaccharīre dehāntarāya na abhijāyate — జ్ఞాని శరీరం పడిపోయినప్పుడు కొత్త దేహం రాదు.
ఆచార్య రామానుజులు. yathāvad vivekena jānāti — యథార్థ వివేకంతో తెలుసుకుంటాడు; sa sarvathā devamanuṣyādideheṣu atimātrakliṣṭaprakāreṇa vartamānaḥ api — దేవ, మనుష్య మొదలైన దేహాలలో అత్యంత కష్టభరితమైన స్థితిలో ఉన్నా కూడా — మళ్ళీ జన్మించడు.
AI-assisted draft translation — under review.