ભગવદ્ ગીતા · Purushottama Yogaઅધ્યાય 15, શ્લોક 7 (15.7)

શંકરાચાર્ય — અંશ "જેવો". mamaiva paramātmanaḥ nārāyaṇasya aṃśaḥ bhāgaḥ avayavaḥ ekadeśaḥ iti anarthāntaram — અંશ, ભાગ, એકદેશ — એક જ અર્થ; ઉપમા: yathā jalasūryakaḥ sūryāṃśaḥ jalanimittāpāye sūryam eva gatvā na nivartate — જેમ પાણીમાં સૂર્યનું પ્રતિબિંબ, પાણી હટતાં સૂર્યમાં જ; yathā ghaṭādyupādhiparicchinno ghaṭādyākāśaḥ ākāśāṃśaḥ — જેમ ઘડાનું આકાશ, આકાશનો અંશ.

આચાર્ય રામાનુજ — વાસ્તવિક અંશ. sanātano mama aṃśa eva san kaścid anādikarmarūpāvidyāveṣṭanatirohitasvarūpo jīvabhūto — મારો સનાતન અંશ હોવા છતાં, અનાદિ કર્મરૂપ અવિદ્યાથી ઢંકાયેલો જીવ; kaścit ca … asyā avidyāyāḥ … — અને કોઈ (મુક્ત) આ અવિદ્યાથી છૂટી જાય છે.

શ્રીધર સ્વામી. એક શંકા ઉઠાવે છે: ગાઢ નિદ્રા અને પ્રલયમાં બધા ભગવાનમાં લીન થાય છે, તો સંસારી કોણ? ઉત્તર: mamaivāṃśo yo 'yam avidyayā jīvabhūtaḥ — મારો અંશ, અવિદ્યાથી જીવ બનેલો; નિદ્રા પછી punar jīvaloke … ākarṣati — ઇન્દ્રિયોને ફરી ખેંચી લે છે.

મધુસૂદન સરસ્વતી. તે જ પ્રશ્ન તર્કથી: sarve kṣayāntā nicayāḥ patanāntāḥ samucchrayāḥ, saṃyogā viprayogāntā maraṇāntaṃ hi jīvitam — દરેક સંચયનો અંત ક્ષય, દરેક ઉન્નતિનો અંત પતન, દરેક મિલનનો અંત વિયોગ, જીવનનો અંત મૃત્યુ — તો "પાછા ન ફરવું" કેવી રીતે? ઉત્તર આત્મ-પ્રાપ્તિ અને અન્ય પ્રાપ્તિના ભેદમાં છે.