ભગવદ્ ગીતા · Sankhya Yogaઅધ્યાય 2, શ્લોક 11 (2.11)

પહેલું વાક્ય — એક વિરોધાભાસ. કૃષ્ણ અર્જુનની અંદર એક વિરોધ બતાવે છે: તમે શોક પણ કરો છો, અને જ્ઞાનની વાતો પણ. શંકરાચાર્ય: "તમે મૂઢતા અને પાંડિત્ય — બંને વિરુદ્ધ વસ્તુઓ એક સાથે પોતાનામાં બતાવી રહ્યા છો, જેમ કોઈ ઉન્મત્ત (ગાંડો) માણસ."

"Prajñāvādān" — કઈ વાતો? રામાનુજ સ્પષ્ટ કરે છે: અર્જુનની "પિતરો પતન્તિ" (1.42) જેવી વાતો — જે શરીરથી જુદા આત્મા અને પરલોકના જ્ઞાન પર આધારિત છે. એટલે કે અર્જુન એક તરફ માને છે કે આત્મા શરીર પછી પણ રહે છે (પિતૃઓનું પતન), અને બીજી તરફ શરીરોના નાશ પર શોક કરે છે. આ વિરોધ છે.

કોને માટે શોક નહીં? Gatāsūn agatāsūṃś ca — મરેલા અને જીવતા, બંને માટે. રામાનુજ અહીં એક સૂક્ષ્મ અર્થઘટન આપે છે: gatāsu = શરીરો (જે પ્રાણહીન, જડ છે), agatāsu = આત્માઓ — જે બંનેનો સ્વભાવ જાણે છે, તે કોઈને માટે શોક કરતો નથી. શંકરાચાર્ય: ભીષ્મ, દ્રોણ વગેરે શોકને યોગ્ય નથી — પોતાના સદાચારને કારણે, અને પારમાર્થિક રીતે નિત્ય હોવાને કારણે.

શું કૃષ્ણ કઠોર છે? ઉપરથી લાગે છે કે કૃષ્ણ દુઃખનો નકાર કરી રહ્યા છે. પણ તેમનો ઉદ્દેશ અર્જુનને કારણ બતાવવાનો છે: તમારું દુઃખ એક ખોટી સમજ પર ટકેલું છે. આગળના શ્લોકો તે સમજ સુધારશે.