பகவத் கீதை · Sankhya Yogaஅத்தியாயம் 2, ஸ்லோகம் 11 (2.11)

முதல் வாக்கியம் — ஒரு முரண்பாடு. கிருஷ்ணன் அர்ஜுனனுக்குள் இருக்கும் ஒரு முரணைக் காட்டுகிறார்: நீ துயரப்படவும் செய்கிறாய், ஞானப் பேச்சும் பேசுகிறாய். சங்கராசாரியார்: "மூடத்தனம், பாண்டித்யம் — முரண்பட்ட இரண்டையும் ஒரே நேரத்தில் உன்னிடம் காட்டுகிறாய், பித்துப் பிடித்த ஒருவனைப் போல."

"Prajñāvādān" — எந்தப் பேச்சுகள்? ராமானுஜர் தெளிவுபடுத்துகிறார்: அர்ஜுனனின் "pitaro patanti" (1.42) போன்ற பேச்சுகள் — உடலிலிருந்து வேறான ஆத்மா, மறுவுலகம் பற்றிய ஞானத்தை அடிப்படையாகக் கொண்டவை. அதாவது, ஒரு பக்கம் உடலுக்குப் பிறகும் ஆத்மா இருக்கிறது என்று அர்ஜுனன் ஏற்கிறான் (முன்னோர்களின் வீழ்ச்சி), மறுபக்கம் உடல்கள் அழிவதற்காகத் துயரப்படுகிறான். இதுவே முரண்.

யாருக்காகத் துயரம் இல்லை? Gatāsūn agatāsūṃś ca — இறந்தவர்கள், உயிரோடிருப்பவர்கள், இருவருக்காகவும். ராமானுஜர் இங்கே ஒரு நுட்பமான வாசிப்பைத் தருகிறார்: gatāsu = உடல்கள் (உயிரற்ற, ஜடமானவை), agatāsu = ஆத்மாக்கள் — இரண்டின் இயல்பையும் அறிந்தவன் யாருக்காகவும் துயரப்படுவதில்லை. சங்கராசாரியார்: பீஷ்மர், துரோணர் முதலியோர் துயரப்படத் தக்கவர்கள் அல்லர் — தங்கள் நல்லொழுக்கத்தின் காரணமாகவும், பரமார்த்திக நோக்கில் நித்தியமானவர்கள் என்பதாலும்.

கிருஷ்ணன் கடுமையானவரா? மேலோட்டமாகப் பார்த்தால் கிருஷ்ணன் துக்கத்தை மறுப்பது போலத் தோன்றும். ஆனால் அவருடைய நோக்கம் அர்ஜுனனுக்குக் காரணத்தைக் காட்டுவது: உன் துக்கம் ஒரு தவறான புரிதலின் மேல் நிற்கிறது. அடுத்த ஸ்லோகங்கள் அந்தப் புரிதலைச் சரிசெய்யும்.