ભગવદ્ ગીતા · Sankhya Yogaઅધ્યાય 2, શ્લોક 41 (2.41)

એક બુદ્ધિ વિરુદ્ધ અનંત બુદ્ધિઓ. Vyavasāyātmikā buddhi — નિશ્ચિત, એક દિશામાં કેન્દ્રિત બુદ્ધિ. તેનાથી વિપરીત — bahu-śākhā — વૃક્ષની જેમ અગણિત શાખાઓમાં ફેલાયેલી, વિખરાયેલી બુદ્ધિ. શંકરાચાર્ય: સાચા પ્રમાણથી ઉત્પન્ન એક નિશ્ચિત બુદ્ધિ, ઊલટી બુદ્ધિઓની શાખાઓને કાપી નાખે છે; ઊલટી બુદ્ધિઓના અનંત ભેદોથી જ સંસાર અનંત અને વિસ્તૃત થાય છે, અને વિવેક-બુદ્ધિથી તે ભેદો શાંત થતાં સંસાર પણ શાંત થાય છે.

રામાનુજનો વિશેષ અર્થ: મોક્ષ ઇચ્છનારના કર્મમાં બુદ્ધિ vyavasāyātmikā છે, કારણ કે તે આત્માના યથાર્થ સ્વરૂપના નિશ્ચય પર આધારિત છે. કામ્ય કર્મોમાં (ફળ માટે) બુદ્ધિ અવ્યવસાયાત્મિકા છે — કારણ કે ત્યાં ફક્ત "શરીરથી જુદો આત્મા છે" એટલું પૂરતું છે, આત્માના સ્વરૂપનો નિશ્ચય નહીં; અને સ્વર્ગ વગેરે ફળની ઇચ્છાને કારણે તે બુદ્ધિ ઘણી શાખાઓમાં વહેંચાઈ જાય છે.

આજનો અર્થ. જ્યારે આપણું મન એક સાથે સો ઇચ્છાઓમાં વિખરાયેલું હોય — આ પણ જોઈએ, પેલું પણ, આનો ડર, પેલાની ચિંતા — ત્યારે આપણે ક્યાંય પહોંચતા નથી. એક સ્પષ્ટ, નિશ્ચિત દિશા બુદ્ધિને શક્તિ આપે છે.