ભગવદ્ ગીતા · Sankhya Yogaઅધ્યાય 2, શ્લોક 45 (2.45)

"Traiguṇya-viṣayā vedāḥ" — વેદો ત્રણ ગુણોની વાત કરે છે. આ વાક્ય સૌથી વધુ ખોટું સમજાય છે. બે પરંપરાગત અર્થઘટન:

• શંકરાચાર્ય: traiguṇya = સંસાર; વેદો (કર્મકાંડ ભાગ) સંસાર (ત્રણ ગુણોનું ક્ષેત્ર)ને પ્રગટ કરનારા વિષયો ધરાવે છે. "નિસ્ત્રૈગુણ્ય બનો" = niṣkāmo bhava — નિષ્કામ બનો.
• રામાનુજ — એક કોમળ અર્થઘટન: Traiguṇya = સત્ત્વ, રજસ, તમસ પ્રધાન લોકો. વેદો અત્યંત વાત્સલ્ય (પ્રેમ)થી ત્રણેય પ્રકારના લોકોને તેમના સ્વભાવ પ્રમાણે હિતનું જ્ઞાન આપે છે. જો વેદો રજસ-તમસ પ્રધાન લોકોને તેમના ગુણોને અનુરૂપ સ્વર્ગ વગેરેનાં સાધનો ન બતાવત, તો તેઓ સાચો ઉપાય ન જાણીને, કામનાને વશ ખોટા માર્ગો પર ચાલીને નષ્ટ થઈ જાત. તેથી વેદો સૌને માટે છે — પણ તમે, અર્જુન, nitya-sattva-stha બનો, મોક્ષને લક્ષ્ય બનાવો.

એટલે કે બંને અર્થઘટનમાં વેદોની નિંદા નથી — અર્જુનને ઊંચો સ્તર અપનાવવાનું આહ્વાન છે.

પાંચ નિર્દેશ:

1. Nistraiguṇya — ગુણોથી ઉપર (શંકર: નિષ્કામ).
2. Nirdvandva — સુખ-દુઃખ જેવાં દ્વંદ્વોથી મુક્ત.
3. Nitya-sattva-stha — સદા સત્ત્વ (સ્પષ્ટતા, શાંતિ)માં સ્થિત.
4. Niryogakṣema — મેળવવાની અને સાચવવાની ચિંતાથી મુક્ત. શંકરાચાર્ય: યોગ-ક્ષેમમાં ડૂબેલી વ્યક્તિ માટે શ્રેયના માર્ગે ચાલવું કઠિન છે.
5. Ātmavān — આત્મામાં સ્થિત, અપ્રમત્ત (સજાગ).