ભગવદ્ ગીતા · Sankhya Yogaઅધ્યાય 2, શ્લોક 48 (2.48)

યોગની વ્યાખ્યા — સમતા. ગીતા "યોગ"ની ઘણી વ્યાખ્યાઓ આપશે; આ પહેલી છે: samatva — સફળતા અને નિષ્ફળતામાં સમાન રહેવું. એટલે કે યોગ કોઈ બાહ્ય ક્રિયા નથી, એક આંતરિક સ્થિતિ છે.

"Saṅgaṃ tyaktvā" — આસક્તિ છોડીને. કઈ વસ્તુની આસક્તિ?

• શંકરાચાર્ય: કર્મ ફક્ત ઈશ્વર માટે કરો — અને તેમાં પણ "ઈશ્વર મારા પર પ્રસન્ન થાય" — આ આસક્તિ પણ છોડીને. સિદ્ધિ = ફળ-તૃષ્ણા-રહિત કર્મથી ચિત્તશુદ્ધિ દ્વારા જ્ઞાન-પ્રાપ્તિ; અસિદ્ધિ = તેનાથી ઊલટું — બંનેમાં સમાન રહો.
• રામાનુજ: રાજ્ય, બંધુ વગેરેમાં આસક્તિ છોડીને યુદ્ધ વગેરે કર્મ કરો; તેની અંતર્ગત જીત વગેરેની સિદ્ધિ-અસિદ્ધિમાં સમાન રહો. યોગ = સિદ્ધિ-અસિદ્ધિમાં સમતારૂપ ચિત્ત-સમાધાન.

શંકરની સૂક્ષ્મતા. "ઈશ્વર પ્રસન્ન થાય" — આ પણ એક સૂક્ષ્મ ફળ-ઇચ્છા છે! શંકરાચાર્ય કહે છે તેને પણ છોડો. એટલે કે નિષ્કામતાની ઊંડાઈ — આધ્યાત્મિક "પુરસ્કાર"ની ઇચ્છા પણ નહીં.