பகவத் கீதை · Sankhya Yogaஅத்தியாயம் 2, ஸ்லோகம் 48 (2.48)
மூல ஸம்ஸ்க்ருதம் · ஶ்ரீப⁴க³வாந்
யோக³ஸ்த²ஃ குரு கர்மாணி ஸங்க³ம் த்யக்த்வா த⁴நஞ்ஜய
ஸித்³த்⁴யஸித்³த்⁴யோஃ ஸமோ பூ⁴த்வா ஸமத்வம் யோக³ உச்யதே
॥ 2.48 ॥
yogasthaḥ kuru karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā dhanañjaya
siddhyasiddhyoḥ samo bhūtvā samatvaṃ yoga ucyate
மொழிபெயர்ப்பு
"தனஞ்சயா! யோகத்தில் நிலைத்து, பற்றை விட்டு, வெற்றியிலும் தோல்வியிலும் சமமாக இருந்து கர்மம் செய். இந்தச் சமநிலையே 'யோகம்' என்று சொல்லப்படுகிறது."
விளக்கம்
யோகத்தின் வரையறை — சமநிலை. கீதை "யோகத்திற்கு" பல வரையறைகளைத் தரும்; இது முதலாவது: samatva — வெற்றியிலும் தோல்வியிலும் சமமாக இருத்தல். அதாவது, யோகம் ஒரு வெளிச் செயல் அல்ல, ஓர் உள் நிலை.
"Saṅgaṃ tyaktvā" — பற்றை விட்டு. எதன் மீதான பற்று?
- சங்கராசாரியார்: கர்மத்தை ஈஸ்வரனுக்காக மட்டுமே செய் — அதிலும் "ஈஸ்வரன் என்னிடம் மகிழ்ச்சியடைய வேண்டும்" என்ற பற்றையும் விட்டு. சித்தி = பலன் தாகமற்ற கர்மத்தால் மனத் தூய்மை பெற்று அதன் மூலம் ஞானம் அடைதல்; அசித்தி = அதற்கு எதிரானது — இரண்டிலும் சமமாக இரு.
- ராமானுஜர்: அரசாட்சி, உறவினர் முதலியவற்றின் மீதான பற்றை விட்டுப் போர் முதலிய கர்மங்களைச் செய்; அதற்குள் அடங்கும் வெற்றி முதலியவற்றின் சித்தி-அசித்தியில் சமமாக இரு. யோகம் = சித்தி-அசித்தியில் சமநிலை என்ற வடிவிலான மன அமைதி.
சங்கரரின் நுட்பம். "ஈஸ்வரன் மகிழ்ச்சியடைய வேண்டும்" — இதுவும் ஒரு நுட்பமான பலன் விருப்பமே! இதையும் விடு என்கிறார் சங்கராசாரியார். அதாவது, பலன் கருதாமையின் ஆழம் — ஆன்மீகப் "பரிசு" மீதான விருப்பமும் இல்லை.
AI-assisted draft translation — under review.