பகவத் கீதை · Sankhya Yogaஅத்தியாயம் 2, ஸ்லோகம் 49 (2.49)

"Buddhi-yoga" — புரிதலின் யோகம். சங்கராசாரியார்: சமநிலை புத்தியுடன் கூடிய கர்மம். ராமானுஜர்: முதன்மைப் பலனை (சொர்க்கம் முதலியவற்றை) துறத்தலும், இடைநிலைப் பலனின் (வெற்றி முதலியவற்றின்) சித்தி-அசித்தியில் சமநிலையும் உள்ள புத்தி யோகம்.

இரண்டு கர்மங்களுக்கும் பெரிய வேறுபாடு. வெளியிலிருந்து பார்த்தால் இரண்டு கர்மங்களும் ஒன்று போலத் தோன்றலாம் — அதே போர், அதே வேலை. வேறுபாடு புத்தியில் (உள்ளே உள்ள புரிதலில்) உள்ளது. ராமானுஜர்: புத்தி யோகத்துடன் கூடிய கர்மம் எல்லா சம்சாரத் துக்கங்களையும் நீக்கி மோக்ஷத்தைத் தருகிறது; மற்றக் கர்மம் அளவற்ற துக்க வடிவான சம்சாரத்தைத் தருகிறது.

"Kṛpaṇāḥ phala-hetavaḥ" — பலனுக்காகச் செய்பவர்கள் பரிதாபத்திற்குரியவர்கள். சங்கராசாரியார் இங்கே பிருஹதாரண்யக உபநிஷத்தின் (3.8.10) வாக்கியத்தை மேற்கோள் காட்டுகிறார்: "yo vā etad akṣaraṃ gārgy aviditvā asmāl lokāt praiti sa kṛpaṇaḥ" — "கார்கியே, இந்த அக்ஷரத்தை (அழிவற்றதை) அறியாமல் இவ்வுலகை விட்டுச் செல்பவன் கிருபணன் (பரிதாபத்திற்குரியவன்)." 2.7-இல் அர்ஜுனன் தன்னைப் பற்றிச் சொன்ன அதே "கிருபணம்" இதுவே (kārpaṇya-doṣa).

"Buddhau śaraṇam anviccha" — புத்தியில் அடைக்கலம் தேடு. ராமானுஜர்: śaraṇa = vāsa-sthāna — இந்தப் புத்தியிலேயே வசி. சங்கராசாரியார்: யோக புத்தியில், அல்லது அதிலிருந்து கனியும் சாங்கிய புத்தியில் அடைக்கலம் தேடு — பரமார்த்த ஞானத்தை ஆதாரமாக்கிக்கொள்.