ભગવદ્ ગીતા · Sankhya Yogaઅધ્યાય 2, શ્લોક 54 (2.54)

શિષ્યનો બદલાયેલો સૂર. પહેલા અધ્યાયમાં અર્જુન તર્કો આપી રહ્યા હતા. 2.4–2.8માં ગૂંચવણ અને શરણાગતિ. હવે — એક સ્પષ્ટ, વ્યાવહારિક પ્રશ્ન. આ બતાવે છે કે કૃષ્ણની વાત અર્જુન સુધી પહોંચી રહી છે.

ચાર પ્રશ્નો:

1. Kā bhāṣā — તેની ઓળખ/વર્ણન શું છે?
2. Kiṃ prabhāṣeta — તે કેવી રીતે બોલે છે?
3. Kim āsīta — કેવી રીતે બેસે/રહે છે?
4. Vrajeta kim — કેવી રીતે ચાલે છે (વ્યવહાર કરે છે)?

રામાનુજ કહે છે: વ્યવહારનું વર્ણન કરવાથી સ્વરૂપ પણ સમજાઈ જાય છે.

"Sthita-prajña" — સ્થિર પ્રજ્ઞા. શંકરાચાર્ય: sthitā pratiṣṭhitā "aham asmi paraṃ brahma" iti prajñā yasya — જેની પ્રજ્ઞા "હું પરમ બ્રહ્મ છું"માં પ્રતિષ્ઠિત છે. મધુસૂદન એક ખૂબ મહત્ત્વપૂર્ણ વાત કહે છે: yāny eva hi jīvanmuktānāṃ lakṣaṇāni tāny eva mumukṣūṇāṃ mokṣopāya-bhūtāni — જે જીવન્મુક્તોનાં લક્ષણો છે, તે જ મુમુક્ષુઓ (મોક્ષ ઇચ્છનારાઓ) માટે મોક્ષના ઉપાય છે. શંકરાચાર્ય પણ "prajahāti" (2.55)થી અધ્યાયના અંત સુધીના વર્ણનને sthita-prajña-lakṣaṇaṃ sādhanaṃ ca — લક્ષણ પણ અને સાધન પણ — કહે છે: sarvatraiva hi adhyātma-śāstre kṛtārtha-lakṣaṇāni yāni tāny eva sādhanāni upadiśyante yatna-sādhyatvāt — અધ્યાત્મ-શાસ્ત્રમાં બધે, જે સિદ્ધનાં લક્ષણો છે, તે જ (પ્રયત્નથી સાધ્ય હોવાને કારણે) સાધન તરીકે શીખવાય છે.