भगवद्गीता · Sankhya Yogaअध्याय 2, श्लोक 54 (2.54)

शिष्याचा बदललेला सूर. पहिल्या अध्यायात अर्जुन युक्तिवाद मांडत होता. 2.4–2.8 मध्ये गोंधळ आणि शरणागती. आता — एक स्पष्ट, व्यावहारिक प्रश्न. यावरून दिसते की कृष्णाचे बोलणे अर्जुनापर्यंत पोहोचत आहे.

चार प्रश्न:

1. Kā bhāṣā — त्याची ओळख/वर्णन काय आहे?
2. Kiṃ prabhāṣeta — तो कसा बोलतो?
3. Kim āsīta — तो कसा बसतो/राहतो?
4. Vrajeta kim — तो कसा चालतो (व्यवहार करतो)?

रामानुज म्हणतात: व्यवहाराचे वर्णन केल्याने स्वरूपही समजते.

"Sthita-prajña" — स्थिर प्रज्ञा. शंकराचार्य: sthitā pratiṣṭhitā "aham asmi paraṃ brahma" iti prajñā yasya — ज्याची प्रज्ञा "मी परम ब्रह्म आहे" यात प्रतिष्ठित आहे. मधुसूदन एक अतिशय महत्त्वाची गोष्ट सांगतात: yāny eva hi jīvanmuktānāṃ lakṣaṇāni tāny eva mumukṣūṇāṃ mokṣopāya-bhūtāni — जी जीवन्मुक्तांची लक्षणे आहेत, तीच मुमुक्षूंसाठी (मोक्ष इच्छिणाऱ्यांसाठी) मोक्षाचे उपाय आहेत. शंकराचार्यही "prajahāti" (2.55) पासून अध्यायाच्या शेवटपर्यंतच्या वर्णनाला sthita-prajña-lakṣaṇaṃ sādhanaṃ ca — लक्षणेही आणि साधनही — म्हणतात: sarvatraiva hi adhyātma-śāstre kṛtārtha-lakṣaṇāni yāni tāny eva sādhanāni upadiśyante yatna-sādhyatvāt — अध्यात्मशास्त्रात सर्वत्र, जी सिद्धाची लक्षणे आहेत, तीच (प्रयत्नसाध्य असल्यामुळे) साधन म्हणून शिकवली जातात.