ભગવદ્ ગીતા · Karma Yogaઅધ્યાય 3, શ્લોક 30 (3.30)
મૂળ સંસ્કૃત · શ્રીભગવાન્
મયિ સર્વાણિ કર્માણિ સન્ન્યસ્યાધ્યાત્મચેતસા
નિરાશીર્નિર્મમો ભૂત્વા યુધ્યસ્વ વિગતજ્વરઃ
॥ 3.30 ॥
mayi sarvāṇi karmāṇi sannyasyādhyātmacetasā
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ
અનુવાદ
"બધાં કર્મોને અધ્યાત્મ-ચિત્તથી મારામાં અર્પણ કરીને, આશા-રહિત અને મમતા-રહિત થઈને, સંતાપ છોડીને યુદ્ધ કરો."
ભાવાર્થ
પાંચ શબ્દ — એક જીવનદૃષ્ટિ. (1) Mayi … sannyasya — ભગવાનને સોંપીને; (2) adhyātma-cetasā — આત્મજ્ઞાન સાથે; (3) nirāśīḥ — ફળની આશા વિના; (4) nirmamaḥ — "મારું" વિના; (5) vigata-jvaraḥ — સંતાપ વિના. 2.71નો nirmama અહીં ફરી આવે છે.
શંકરાચાર્ય — સેવકભાવ. Mayi vāsudeve parameśvare sarvajñe sarvātmani — મારામાં, વાસુદેવ, પરમેશ્વર, સર્વજ્ઞ, સૌના આત્મામાં; કર્મ nikṣipya — મૂકીને. ભાવ: "ahaṃ kartā īśvarāya bhṛtyavat karomi" — "હું ઈશ્વર માટે સેવકની જેમ કરું છું." Vigata-jvaraḥ = vigata-santāpaḥ vigata-śokaḥ — સંતાપ અને શોકથી રહિત.
આચાર્ય રામાનુજ — અંતર્યામી ભગવાન. રામાનુજ અનેક શ્રુતિઓથી બતાવે છે કે આત્મા પરમ પુરુષનું શરીર છે અને તેઓ અંતર્યામી (અંદરથી નિયંત્રક) છે — જેમ કે બૃહદારણ્યકનું yasyātmā śarīraṃ … sa ta ātmāntaryāmy amṛtaḥ અને ગીતા 15.15, 18.61. તેથી ભાવ હોય: svakīyena ātmanā kartrā svakīyaiḥ eva karaṇaiḥ svārādhanaika-prayojanāya parama-puruṣaḥ … svayam eva sva-karmāṇi kārayati — પરમ પુરુષ પોતાના જ આત્મા (મને)ને કર્તા બનાવીને, પોતાનાં જ કરણો (ઇન્દ્રિયો)થી, પોતાની જ આરાધના માટે, પોતાનાં કર્મ પોતે કરાવે છે. અને vigata-jvaraḥ: "અનાદિ કાળનાં અનંત પાપો સાથે મારું શું થશે?" — આ અંદરના જ્વરથી મુક્ત થઈને, એ યાદ રાખીને કે parama-puruṣa eva karmabhiḥ ārādhito bandhāt mocayiṣyati — કર્મોથી આરાધિત પરમ પુરુષ જ બંધનમાંથી છોડાવશે — sukhena karma-yogam eva kuruṣva — સુખથી કર્મયોગ કરો.
AI-assisted draft translation — under review.