श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Karma YogaAdhyaay 3, Shloka 30 (3.30)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

मयि सर्वाणि कर्माणि सन्न्यस्याध्यात्मचेतसा
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः
॥ 3.30 ॥

mayi sarvāṇi karmāṇi sannyasyādhyātmacetasā
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ

Anuvaad

"Sab karmon ko adhyaatma-chitt se mujh mein arpit karke, aasha-rahit aur mamta-rahit hokar, santaap chhod kar yuddh karo."

Bhaavaarth

Paanch shabd — ek jeevan-drishti. (1) Mayi … sannyasya — Bhagavan ko saunp kar; (2) adhyātma-cetasā — aatma-gyaan ke saath; (3) nirāśīḥ — phal ki aasha ke bina; (4) nirmamaḥ — "mera" ke bina; (5) vigata-jvaraḥ — bina santaap ke. 2.71 ka nirmama yahaan phir aata hai.

Shankaracharya — sevak-bhaav. Mayi vāsudeve parameśvare sarvajñe sarvātmani — mujh Vaasudeva, Parameshvar, sarvagya, sabki aatma mein; karm nikṣipya — rakh kar. Bhaav: "ahaṃ kartā īśvarāya bhṛtyavat karomi" — "main Ishvara ke liye sevak ki tarah karta hoon." Vigata-jvaraḥ = vigata-santāpaḥ vigata-śokaḥ — santaap aur shok se rahit.

Aacharya Ramanuja — antaryaami Bhagavan. Ramanuja kai shrutiyon se dikhaate hain ki aatma Param Purush ka shareer hai aur woh antaryaami (bheetar se niyantrak) hai — jaise Brihadaranyaka ka yasyātmā śarīraṃ … sa ta ātmāntaryāmy amṛtaḥ aur Gita 15.15, 18.61. Isliye bhaav ho: svakīyena ātmanā kartrā svakīyaiḥ eva karaṇaiḥ svārādhanaika-prayojanāya parama-puruṣaḥ … svayam eva sva-karmāṇi kārayati — Param Purush apni hi aatma (mujh) ko karta banaakar, apne hi karanon (indriyon) se, apni hi aaraadhana ke liye, apne karm khud karvaate hain. Aur vigata-jvaraḥ: "anaadi kaal ke anant paapon ke saath mera kya hoga?" — is bheetari jvar se mukt hokar, yeh yaad rakhte hue ki parama-puruṣa eva karmabhiḥ ārādhito bandhāt mocayiṣyati — karmon se aaraadhit Param Purush hi bandhan se chhudaayenge — sukhena karma-yogam eva kuruṣva — sukh se karma-yoga karo.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein