श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Karma YogaAdhyaay 3, Shloka 29 (3.29)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

प्रकृतेर्गुणसम्मूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु
तानकृत्स्नविदो मन्दान् कृत्स्नविन्न विचालयेत्
॥ 3.29 ॥

prakṛterguṇasammūḍhāḥ sajjante guṇakarmasu
tānakṛtsnavido mandān kṛtsnavinna vicālayet

Anuvaad

"Prakriti ke gunon se moodh log gunon ke karmon mein aasakt ho jaate hain; poora jaanne wala, un adhoora jaanne wale mand logon ko vichalit na kare."

Bhaavaarth

Do prakaar ke log. Akṛtsna-vid — adhoora jaanne wala; kṛtsna-vit — poora jaanne wala. Poora jaanne wale ki zimmedaari: adhoore ko uljhaana nahin.

Shankaracharya: moodh log sochte hain — vayaṃ karma kurmaḥ phalāya — "hum phal ke liye karm karte hain". Ve karma-phala-mātra-darśinaḥ — sirf karm-phal dekhne wale. Kṛtsnavid ātmavid unhe na vicālayet — buddhi-bheda-karaṇam eva cālanam — buddhi-bheda karna hi vichalit karna hai; woh na kare.

Aacharya Ramanuja — kyon karm-yoga hi unka adhikaar. Ve aatma-darshan ke liye pravritt to hain, par prakriti se jude hone ke kaaran gunon se moodh hain, kriyaaon mein hi chipakte hain, aatma ke alag svaroop mein nahin — isliye ve gyaan-yoga ke yogya nahin; karma-yoga eva teṣām adhikāraḥ. Gyaani agar khud gyaan-yoga mein baith jaaye, to ye log, jo shreshth ki nakal karte hain, karma-yoga se pracalita-manasaḥ — dagmagaaye man wale — ho jaayenge. Isliye shreshth khud karma-yoga mein rah kar, aatma ke akartritva ka chintan karte hue, dikhaaye ki karma-yoga eva ātmāvalokane nirapekṣa-sādhanam — karma-yoga hi aatma-darshan ka swatantra saadhan hai.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein