Bhagavad Gita · Karma YogaAdhyaay 3, Shloka 28 (3.28)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
तत्त्ववित् तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः
गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते
॥ 3.28 ॥
tattvavit tu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ
guṇā guṇeṣu vartanta iti matvā na sajjate
Anuvaad
"Lekin he mahaabaaho! Gun aur karm ke vibhaag ka tattva jaanne wala 'gun hi gunon mein barat rahe hain' aisa samajh kar aasakt nahin hota."
Bhaavaarth
"Guṇā guṇeṣu vartante" — gun gunon mein.
- Shankaracharya: guṇāḥ karaṇātmakāḥ guṇeṣu viṣayātmakeṣu vartante na ātmā — indriyon ke roop mein gun, vishayon ke roop mein gunon mein bartte hain; aatma nahin. Guṇa-vibhāga aur karma-vibhāga — dono ka tattva jaanne wala.
- Aacharya Ramanuja: guṇāḥ sattvādayaḥ sva-guṇeṣu sveṣu kāryeṣu vartante — sattva aadi gun apne-apne kaaryon mein bartte hain — aisa maan kar woh gun-karmon mein "main karta" ke bhaav se nahin chipakta.
Aankh dekhti hai, kaan sunte hain. Saral udaharan: aankh roop ko dekhti hai, jeebh swaad leti hai — prakriti ka ek hissa prakriti ke doosre hisse se mil raha hai. Gyaani is "len-den" ko dekhta hai, par usse apni pehchaan nahin banaata.