श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ફ્લિપબુકમાં વાંચો

ભગવદ્ ગીતા · Karma Sannyasa Yogaઅધ્યાય 5, શ્લોક 15 (5.15)

મૂળ સંસ્કૃત · શ્રીભગવાન્

નાઽઽદત્તે કસ્યચિત્ પાપં ન ચૈવ સુકૃતં વિભુઃ
અજ્ઞાનેનાઽઽવૃતં જ્ઞાનં તેન મુહ્યન્તિ જન્તવઃ
॥ 5.15 ॥

nā''datte kasyacit pāpaṃ na caiva sukṛtaṃ vibhuḥ
ajñānenā''vṛtaṃ jñānaṃ tena muhyanti jantavaḥ

અનુવાદ

"વિભુ ન કોઈનું પાપ લે છે, ન પુણ્ય. જ્ઞાન અજ્ઞાનથી ઢંકાયેલું છે — તેનાથી જ જીવો મોહમાં પડે છે."

ભાવાર્થ

શંકરાચાર્ય — વિભુ = ઈશ્વર, ભક્તનું પણ. Na ādatte na ca gṛhṇāti bhaktasyāpi kasyacit pāpam — વિભુ ભક્તનું પણ પાપ ગ્રહણ કરતા નથી, na caiva ādatte sukṛtaṃ bhaktaiḥ prayuktam — ભક્તો દ્વારા અર્પિત પુણ્ય પણ નહીં. તો ભક્તો પૂજા, યાગ, દાન શા માટે કરે છે? ઉત્તર: ajñānena āvṛtaṃ jñānaṃ viveka-vijñānam — વિવેક-જ્ઞાન અજ્ઞાનથી ઢંકાયેલું છે; તેથી જીવો "karomi kārayāmi bhokṣye bhojayāmi" — "હું કરું છું, કરાવું છું, ભોગવીશ, ભોગવાવીશ" — આ મોહમાં પડે છે.

આચાર્ય રામાનુજ — વિભુ = આત્મા; "ādatte" = દૂર કરવું. Kasyacit sva-sambandhitayā abhimatasya putrādeḥ pāpaṃ duḥkhaṃ na ādatte na apanudati — પોતાના માનેલા (પુત્ર વગેરે) નું દુઃખ દૂર કરતો નથી; pratikūlatayā abhimatasya sukṛtaṃ sukhaṃ ca na … apanudati — શત્રુ માનેલાનું સુખ પણ છીનવતો નથી. શા માટે? Ayaṃ vibhuḥ na kvācitkaḥ — આત્મા કોઈ એક દેહ સુધી સીમિત નથી, તેથી na kasyacit sambandhī na kasyacit pratikūlaḥ — ન કોઈનો સંબંધી, ન કોઈનો શત્રુ. Sarvam idaṃ vāsanā-kṛtam — આ "મારું / પારકું" બધું વાસનાનું કરેલું છે. અજ્ઞાન = jñāna-virodhinā pūrva-pūrva-karmaṇā … āvṛtaṃ saṃkucitam — જૂનાં કર્મોએ જ્ઞાનને ઢાંકીને સંકોચી દીધું છે.

તફાવત: શંકર — વિભુ ઈશ્વર છે, અને અજ્ઞાન વિવેકનું આવરણ; રામાનુજ — વિભુ આત્મા છે, અને અજ્ઞાન કર્મથી જ્ઞાનનો સંકોચ.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ફ્લિપબુકમાં વાંચો ✉ સુધારો સૂચવો