Bhagavad Gita · Karma Sannyasa YogaAdhyaay 5, Shloka 15 (5.15)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
नाऽऽदत्ते कस्यचित् पापं न चैव सुकृतं विभुः
अज्ञानेनाऽऽवृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः
॥ 5.15 ॥
nā''datte kasyacit pāpaṃ na caiva sukṛtaṃ vibhuḥ
ajñānenā''vṛtaṃ jñānaṃ tena muhyanti jantavaḥ
Anuvaad
"Vibhu na kisi ka paap leta hai, na punya. Gyaan agyaan se dhaka hai — usi se jeev moh mein padte hain."
Bhaavaarth
Shankaracharya — vibhu = Ishwar, bhakt ka bhi. Na ādatte na ca gṛhṇāti bhaktasyāpi kasyacit pāpam — vibhu bhakt ka bhi paap grahan nahin karta, na caiva ādatte sukṛtaṃ bhaktaiḥ prayuktam — bhakton dwaara arpit punya bhi nahin. To bhakt pooja, yaag, daan kyon karte hain? Uttar: ajñānena āvṛtaṃ jñānaṃ viveka-vijñānam — vivek-gyaan agyaan se dhaka hai; isliye jeev "karomi kārayāmi bhokṣye bhojayāmi" — "main karta hoon, karvaata hoon, bhogunga, bhogvaaunga" — is moh mein padte hain.
Aacharya Ramanuja — vibhu = aatma; "ādatte" = hataana. Kasyacit sva-sambandhitayā abhimatasya putrādeḥ pāpaṃ duḥkhaṃ na ādatte na apanudati — apna maane hue (putra aadi) ka dukh nahin hataata; pratikūlatayā abhimatasya sukṛtaṃ sukhaṃ ca na … apanudati — shatru maane hue ka sukh bhi nahin chheenta. Kyon? Ayaṃ vibhuḥ na kvācitkaḥ — aatma kisi ek deh tak seemit nahin, isliye na kasyacit sambandhī na kasyacit pratikūlaḥ — na kisi ka sambandhi, na kisi ka shatru. Sarvam idaṃ vāsanā-kṛtam — yeh "mera / paraaya" sab vaasana ka kiya hai. Agyaan = jñāna-virodhinā pūrva-pūrva-karmaṇā … āvṛtaṃ saṃkucitam — purane karm ne gyaan ko dhak kar sikod diya hai.
Antar: Shankara — vibhu Ishwar hai, aur agyaan vivek ka aavaran; Ramanuja — vibhu aatma hai, aur agyaan karm se gyaan ka sankoch.