ભગવદ્ ગીતા · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)અધ્યાય 6, શ્લોક 22 (6.22)
મૂળ સંસ્કૃત · શ્રીભગવાન્
યં લબ્ધ્વા ચાપરં લાભં મન્યતે નાધિકં તતઃ
યસ્મિન્ સ્થિતો ન દુઃખેન ગુરુણાઽપિ વિચાલ્યતે
॥ 6.22 ॥
yaṃ labdhvā cāparaṃ lābhaṃ manyate nādhikaṃ tataḥ
yasmin sthito na duḥkhena guruṇā'pi vicālyate
અનુવાદ
"જેને પામીને તે બીજા કોઈ લાભને તેનાથી વધીને માનતો નથી, અને જેમાં સ્થિત થઈને ભારે દુઃખથી પણ વિચલિત થતો નથી — (6.23 માં ચાલુ)"
ભાવાર્થ
શંકરાચાર્ય. Yam ātma-lābhaṃ labdhvā … lābhāntaraṃ tataḥ adhikam astīti na manyate — આત્મ-લાભ પામીને તેનાથી અધિક કોઈ લાભ માનતો નથી; duḥkhena śastra-nipātādi-lakṣaṇena guruṇā mahatā api na vicālyate — શસ્ત્રના ઘા જેવા ભારે દુઃખથી પણ હલતો નથી.
આચાર્ય રામાનુજ. Yaṃ yogaṃ labdhvā yogād virataḥ tam eva kāṅkṣamāṇo na aparaṃ lābhaṃ manyate — જે યોગને પામીને, તેમાંથી બહાર આવ્યા પછી પણ તેની જ ઇચ્છા રહે છે, બીજો કોઈ લાભ લાગતો નથી; yasmin ca yoge sthitaḥ avirataḥ api guṇavat-putra-viyogādinā guruṇā api duḥkhena na vicālyate — તેમાં સ્થિત હોય ત્યારે ગુણવાન પુત્રના વિયોગ જેવા ભારે દુઃખથી પણ હલતો નથી.
તફાવત: બંનેનાં ઉદાહરણ અલગ — શંકર: શારીરિક પીડા (શસ્ત્ર-ઘાત); રામાનુજ: ભાવનાત્મક શોક (પ્રિયનો વિયોગ). રામાનુજનું "યોગમાંથી બહાર આવ્યા પછી પણ તેની જ ઇચ્છા" — સાધકના અનુભવનું પ્રામાણિક વર્ણન.
AI-assisted draft translation — under review.