श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ફ્લિપબુકમાં વાંચો

ભગવદ્ ગીતા · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)અધ્યાય 6, શ્લોક 26 (6.26)

મૂળ સંસ્કૃત · શ્રીભગવાન્

યતો યતો નિશ્ચરતિ મનશ્ચઞ્ચલમસ્થિરમ્
તતસ્તતો નિયમ્યૈતદાત્મન્યેવ વશં નયેત્
॥ 6.26 ॥

yato yato niścarati manaścañcalamasthiram
tatastato niyamyaitadātmanyeva vaśaṃ nayet

અનુવાદ

"ચંચળ અને અસ્થિર મન જે-જે (વિષય) તરફ ભાગે, ત્યાં-ત્યાંથી તેને રોકીને, આત્મામાં જ વશમાં લાવે."

ભાવાર્થ

શંકરાચાર્ય — બે ઉપાય. Yasmād yasmāt nimittāt śabdādeḥ niścarati … svabhāva-doṣāt — સ્વભાવના દોષથી જે-જે શબ્દ વગેરે વિષય તરફ નીકળે; ત્યાંથી રોકવાની બે રીત: (1) tat-tan-nimittaṃ yāthātmya-nirūpaṇena ābhāsīkṛtya — તે વિષયનું સત્ય જોઈને તેને "આભાસ" (પોકળ) બનાવી દેવો; (2) vairāgya-bhāvanayā ca — વૈરાગ્યની ભાવનાથી. ફળ: yogābhyāsa-balāt yoginaḥ ātmany eva praśāmyati manaḥ.

આચાર્ય રામાનુજ. Cala-svabhāvatayā ātmani asthiraṃ manaḥ yato yato viṣaya-prāvaṇya-hetoḥ bahir niścarati — ચંચળ સ્વભાવને કારણે, વિષયો તરફના ઝુકાવથી જ્યાં-જ્યાં બહાર ભાગે; tatas tato yatnena mano niyamya ātmani eva atiśayita-sukha-bhāvanayā vaśaṃ nayet — ત્યાંથી પ્રયત્ન થી રોકીને, આત્મામાં અતિશય સુખની ભાવના થી વશમાં લાવે.

તફાવત (સુંદર): શંકર — વિષયની પોકળતા જોવી અને વૈરાગ્ય (વિષયથી દૂર); રામાનુજ — આત્મામાં અધિક સુખની ભાવના (આત્મા તરફ ખેંચાણ). એક "ધક્કો", એક "ખેંચાણ" — બંને સાથે કામ કરે છે.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ફ્લિપબુકમાં વાંચો ✉ સુધારો સૂચવો