श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ફ્લિપબુકમાં વાંચો

ભગવદ્ ગીતા · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)અધ્યાય 6, શ્લોક 32 (6.32)

મૂળ સંસ્કૃત · શ્રીભગવાન્

આત્મૌપમ્યેન સર્વત્ર સમં પશ્યતિ યોઽર્જુન
સુખં વા યદિ વા દુઃખં સ યોગી પરમો મતઃ
॥ 6.32 ॥

ātmaupamyena sarvatra samaṃ paśyati yo'rjuna
sukhaṃ vā yadi vā duḥkhaṃ sa yogī paramo mataḥ

અનુવાદ

"હે અર્જુન, જે પોતાના જેવા માનીને સર્વ પ્રાણીઓનાં સુખ અને દુઃખને એક સરખાં જુએ છે, તે યોગી સર્વશ્રેષ્ઠ મનાયો છે."

ભાવાર્થ

શંકરાચાર્ય — અહિંસા. Ātmaupamyena … yathā mama sukham iṣṭaṃ tathā sarva-prāṇināṃ sukham anukūlam … yac ca duḥkhaṃ mama pratikūlam aniṣṭaṃ yathā tathā sarva-prāṇināṃ duḥkham — જેમ મને સુખ પ્રિય છે, તેમ સર્વ પ્રાણીઓને; જેમ મને દુઃખ અપ્રિય, તેમ સૌને; તેથી na kasyacit pratikūlam ācarati ahiṃsaka ity arthaḥ — કોઈના પ્રત્યે પ્રતિકૂળ આચરણ કરતો નથી — અહિંસક. આવો ahiṃsakaḥ samyag-darśana-niṣṭhaḥ … sarva-yoginām madhye પરમ — સર્વ યોગીઓમાં શ્રેષ્ઠ.

આચાર્ય રામાનુજ — ચોથી, અંતિમ અવસ્થા. Ātmanaś ca anyeṣāṃ ca ātmanām asaṃkucita-jñānaikākāratayā aupamyena — પોતાના અને બીજાઓના આત્માની જ્ઞાન-એક-આકારતાની સમાનતાથી; putra-janmādi-rūpaṃ sukhaṃ tan-maraṇādi-rūpaṃ ca duḥkham asambandha-sāmyāt samaṃ yaḥ paśyati — પુત્ર-જન્મ જેવું સુખ અને પુત્ર-મૃત્યુ જેવું દુઃખ — બંને આત્માથી અસંબદ્ધ હોવામાં સમાન; para-putra-janma-maraṇādi-samaṃ sva-putra-janma-maraṇādikaṃ yaḥ paśyati — જે પોતાના પુત્ર ના જન્મ-મૃત્યુને પારકા પુત્ર ના જન્મ-મૃત્યુ સમાન જુએ છે; sa yogī parama-yoga-kāṣṭhāṃ gataḥ — તે યોગની પરમ સીમા પર છે.

તફાવત (ઊંડો): શંકર — બીજાના દુઃખને પોતાના જેવું (સહાનુભૂતિ → અહિંસા); રામાનુજ — પોતાનાં સુખ-દુઃખને બીજા જેવાં (અનાસક્તિ: આત્મા બંનેથી અસંબદ્ધ). એક બીજાઓને પોતાની પાસે લાવે છે, એક પોતાને બીજાઓની જેમ દૂર રાખે છે. બંને સાથે વાંચવા યોગ્ય છે.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ફ્લિપબુકમાં વાંચો ✉ સુધારો સૂચવો