ભગવદ્ ગીતા · Jnana Vijnana Yogaઅધ્યાય 7, શ્લોક 11 (7.11)
મૂળ સંસ્કૃત · શ્રીભગવાન્
બલં બલવતાં ચાહં કામરાગવિવર્જિતમ્
ધર્માવિરુદ્ધો ભૂતેષુ કામોઽસ્મિ ભરતર્ષભ
॥ 7.11 ॥
balaṃ balavatāṃ cāhaṃ kāmarāgavivarjitam
dharmāviruddho bhūteṣu kāmo'smi bharatarṣabha
અનુવાદ
"હે ભરતશ્રેષ્ઠ, હું બળવાનોનું લાલસા અને આસક્તિથી રહિત બળ છું; અને પ્રાણીઓમાં ધર્મની વિરુદ્ધ ન જતી ઇચ્છા (કામ) હું છું."
ભાવાર્થ
શંકરાચાર્ય. Balaṃ sāmarthyam ojaḥ … kāma-rāga-vivarjitam — kāmaḥ tṛṣṇā asaṃnikṛṣṭeṣu viṣayeṣu, rāgo rañjanā prāpteṣu viṣayeṣu — કામ = જે પાસે નથી તેની તૃષ્ણા; રાગ = જે મળી ગયાં તેમાં રંજના (ચોંટવું); તેમનાથી રહિત deha-ādi-dhāraṇa-mātrārthaṃ balaṃ sattvam — શરીર વગેરે ધારણ કરવા પૂરતું બળ; na tu yat saṃsāriṇāṃ tṛṣṇā-rāga-kāraṇam — સંસારીઓનું તૃષ્ણા-રાગવાળું બળ નહીં. Dharmāviruddhaḥ dharmeṇa śāstrārthena aviruddho yaḥ prāṇiṣu bhūteṣu kāmaḥ yathā deha-dhāraṇa-mātrādy-arthaḥ aśana-pānādi-viṣayaḥ — ધર્મ (શાસ્ત્ર)થી અવિરુદ્ધ કામ — જેમ શરીર-ધારણ માટે ખાવું-પીવું.
આચાર્ય રામાનુજ (7.8–7.11 સંયુક્ત) — ete sarve vilakṣaṇā bhāvā matta eva utpannāḥ mac-cheṣa-bhūtā mac-charīratayā mayi eva avasthitāḥ ataḥ tat-prakāraḥ aham eva avasthitaḥ
AI-assisted draft translation — under review.