Bhagavad Gita · Jnana Vijnana YogaAdhyaay 7, Shloka 11 (7.11)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम्
धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ
॥ 7.11 ॥
balaṃ balavatāṃ cāhaṃ kāmarāgavivarjitam
dharmāviruddho bhūteṣu kāmo'smi bharatarṣabha
Anuvaad
"He Bharatshreshth, main balwaanon ka laalsa aur aasakti se rahit bal hoon; aur praaniyon mein dharm ke viruddh na jaane wali ichchha (kaam) main hoon."
Bhaavaarth
Shankaracharya. Balaṃ sāmarthyam ojaḥ … kāma-rāga-vivarjitam — kāmaḥ tṛṣṇā asaṃnikṛṣṭeṣu viṣayeṣu, rāgo rañjanā prāpteṣu viṣayeṣu — kaam = jo paas nahin unki trishna; raag = jo mil gaye unme ranjana (chipkaav); inse rahit deha-ādi-dhāraṇa-mātrārthaṃ balaṃ sattvam — sharir aadi dhaaran karne bhar ka bal; na tu yat saṃsāriṇāṃ tṛṣṇā-rāga-kāraṇam — sansaariyon ka trishna-raag wala bal nahin. Dharmāviruddhaḥ dharmeṇa śāstrārthena aviruddho yaḥ prāṇiṣu bhūteṣu kāmaḥ yathā deha-dhāraṇa-mātrādy-arthaḥ aśana-pānādi-viṣayaḥ — dharm (shaastra) ke aviruddh kaam — jaise sharir-dhaaran ke liye khaana-peena.
Aacharya Ramanuja (7.8–7.11 sanyukt) — ete sarve vilakṣaṇā bhāvā matta eva utpannāḥ mac-cheṣa-bhūtā mac-charīratayā mayi eva avasthitāḥ ataḥ tat-prakāraḥ aham eva avasthitaḥ