ભગવદ્ ગીતા · Jnana Vijnana Yogaઅધ્યાય 7, શ્લોક 14 (7.14)

શંકરાચાર્ય. Daivī devasya mama īśvarasya viṣṇoḥ svabhāva-bhūtā — દેવ — મારા ઈશ્વર વિષ્ણુ — ની સ્વભાવ-ભૂત; duḥkhena atyayaḥ atikramaṇaṃ yasyāḥ sā duratyayā. ઉપાય: sarva-dharmān parityajya mām eva māyāvinaṃ svātma-bhūtaṃ sarvātmanā ye prapadyante te māyām etāṃ sarva-bhūta-mohinīṃ taranti … saṃsāra-bandhanāt mucyante — સર્વ ધર્મો (સાધનો) છોડીને, માયાવી, પોતાના આત્મ-રૂપ એવા મારું જેઓ સંપૂર્ણપણે શરણ લે છે, તેઓ સર્વને મોહિત કરનારી આ માયાને તરીને સંસાર-બંધનમાંથી છૂટે છે.

આચાર્ય રામાનુજ — "માયા મિથ્યા નથી". Mama eṣā guṇamayī sattva-rajas-tamomayī māyā yasmād daivī devena krīḍā-pravṛttena mayā eva nirmitā — આ ગુણમયી માયા daivī છે કારણ કે લીલામાં પ્રવૃત્ત મેં દેવે તે રચી છે. પછી લાંબો તર્ક: māyā-śabda-vācyatvam āsura-rākṣasāstrādīnām iva vicitra-kārya-karatvena — તેને "માયા" કહે છે કારણ કે તે વિચિત્ર કાર્ય કરનારી (અદ્ભુત શક્તિ) છે, જેમ અસુરોનાં અસ્ત્ર-શસ્ત્રને માયા કહેવાય છે (વિષ્ણુ પુરાણ 1.19.19–20: સુદર્શને શંબરની હજાર માયાઓ કાપી). Ato māyā-śabdo na mithyārtha-vācī — તેથી "માયા" શબ્દ મિથ્યા (અસત્ય)નો વાચક નથી; જાદુગર માટે પણ "માયાવી" એટલા માટે કહે છે કે તેનાં મંત્ર-ઔષધિ વગેરે (વાસ્તવિક સાધનો) ભ્રમ ઉત્પન્ન કરે છે. પ્રમાણ: શ્વેતાશ્વતર 4.10 māyāṃ tu prakṛtiṃ vidyān māyinaṃ tu maheśvaram — માયા = પ્રકૃતિ, માયી = મહેશ્વર. તેનું કાર્ય: bhagavat-svarūpa-tirodhānaṃ sva-svarūpa-bhogyatva-buddhiḥ ca — ભગવાનના સ્વરૂપને ઢાંકવું અને પોતાના (પ્રકૃતિના) રૂપમાં ભોગ્ય-બુદ્ધિ જગાડવી.

તફાવત (કેન્દ્રીય, દાર્શનિક): શંકર — માયા ઈશ્વરની શક્તિ જે જગતનું વ્યાવહારિક રૂપ દેખાડે છે (અદ્વૈતમાં પરમાર્થથી મિથ્યા); રામાનુજ — માયા વાસ્તવિક પ્રકૃતિ, અદ્ભુત શક્તિ, મિથ્યા નહીં. ઉપાય બંને માટે એક: શરણાગતિ.