பகவத் கீதை · Jnana Vijnana Yogaஅத்தியாயம் 7, ஸ்லோகம் 14 (7.14)

சங்கராச்சாரியர். Daivī devasya mama īśvarasya viṣṇoḥ svabhāva-bhūtā — தேவனான — ஈஸ்வரனான விஷ்ணுவான என்னுடைய — இயல்பானது; duḥkhena atyayaḥ atikramaṇaṃ yasyāḥ sā duratyayā. வழி: sarva-dharmān parityajya mām eva māyāvinaṃ svātma-bhūtaṃ sarvātmanā ye prapadyante te māyām etāṃ sarva-bhūta-mohinīṃ taranti … saṃsāra-bandhanāt mucyante — எல்லா தர்மங்களையும் (சாதனங்களையும்) விட்டு, மாயாவியும் தம் ஆத்ம வடிவானவனுமான என்னை முழுமையாகச் சரணடைபவர்கள், எல்லா உயிர்களையும் மயக்கும் இந்த மாயையைக் கடந்து சம்சார பந்தத்திலிருந்து விடுபடுகிறார்கள்.

ஆசாரியர் ராமானுஜர் — "மாயை பொய்யல்ல". Mama eṣā guṇamayī sattva-rajas-tamomayī māyā yasmād daivī devena krīḍā-pravṛttena mayā eva nirmitā — இந்தக் குணமய மாயை daivī, ஏனெனில் லீலையில் ஈடுபட்ட தேவனான நானே இதைப் படைத்தேன். பின்னர் நீண்ட வாதம்: māyā-śabda-vācyatvam āsura-rākṣasāstrādīnām iva vicitra-kārya-karatvena — இதை "மாயை" என்பது விசித்திரமான செயல்களைச் செய்வதால் (அற்புத சக்தி), அசுரர்களின் அஸ்திர சஸ்திரங்கள் மாயை எனப்படுவது போல (விஷ்ணு புராணம் 1.19.19–20: சுதர்சனம் சம்பரனின் ஆயிரம் மாயைகளை வெட்டியது). Ato māyā-śabdo na mithyārtha-vācī — ஆகவே "மாயை" என்ற சொல் மித்யை (பொய்) என்பதைக் குறிப்பதல்ல; மந்திரவாதியையும் "மாயாவி" என்பது அவனுடைய மந்திரம், மூலிகை முதலிய (உண்மையான சாதனங்கள்) பிரமையை உண்டாக்குவதால். சான்று: ஸ்வேதாஸ்வதரம் 4.10 māyāṃ tu prakṛtiṃ vidyān māyinaṃ tu maheśvaram — மாயை = பிரகிருதி, மாயீ = மகேஸ்வரன். இதன் செயல்: bhagavat-svarūpa-tirodhānaṃ sva-svarūpa-bhogyatva-buddhiḥ ca — பகவானின் சொரூபத்தை மறைப்பதும், தன் (பிரகிருதியின்) வடிவில் அனுபவிக்கத்தக்கது என்ற எண்ணத்தை எழுப்புவதும்.

வேறுபாடு (மையமானது, தத்துவரீதியானது): சங்கரர் — மாயை ஈஸ்வரனின் சக்தி, அது உலகின் வியாவஹாரிக (நடைமுறை) வடிவைக் காட்டுகிறது (அத்வைதத்தில் பரமார்த்தத்தில் மித்யை); ராமானுஜர் — மாயை உண்மையான பிரகிருதி, அற்புத சக்தி, பொய்யல்ல. இருவருக்கும் வழி ஒன்றே: சரணாகதி.