भगवद गीता · Vishvarupa Darshana Yogaअध्याय 11, श्लोक 1 (11.1)
मूल संस्कृत · अर्जुनः
अर्जुन उवाच
मदनुग्रहाय परमं गुह्यमध्यात्मसंज्ञितम्
यत् त्वयोक्तं वचस्तेन मोहोऽयं विगतो मम
॥ 11.1 ॥
madanugrahāya paramaṃ guhyamadhyātmasaṃjñitam
yat tvayoktaṃ vacastena moho'yaṃ vigato mama
अनुवाद
अर्जुन ने कहा: "मुझ पर अनुग्रह करने के लिए आपने जो परम गुप्त, आत्मा-विषयक वचन कहे — उससे मेरा यह मोह दूर हो गया।"
भावार्थ
शंकराचार्य. adhyātmasaṃjñitam ātmānātmavivekaviṣayaṃ — आत्मा-अनात्मा के विवेक का विषय; mohaḥ ayaṃ vigataḥ mama, avivekabuddhiḥ apagatā ity arthaḥ — अविवेक-बुद्धि चली गई।
आचार्य रामानुज. dehātmābhimānarūpamohena mohitasya mama — देह को आत्मा मानने के मोह से ग्रस्त मेरे लिए; वचन का विस्तार: na tv evāhaṃ jātu nāsam (gītā 2.12) ityādi tasmād yogī bhavārjuna (gītā 6.46) ity etad antaṃ — 2.12 से 6.46 तक की शिक्षा; tena ayaṃ mama ātmaviṣayo mohaḥ sarvo vigataḥ dūrato nirastaḥ.
AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।