श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 फ्लिपबुक में पढ़ें

भगवद गीता · Vishvarupa Darshana Yogaअध्याय 11, श्लोक 12 (11.12)

मूल संस्कृत · सञ्जयः

दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद् युगपदुत्थिता
यदि भाः सदृशी सा स्याद् भासस्तस्य महात्मनः
॥ 11.12 ॥

divi sūryasahasrasya bhaved yugapadutthitā
yadi bhāḥ sadṛśī sā syād bhāsastasya mahātmanaḥ

अनुवाद

"यदि आकाश में एक साथ हज़ार सूर्यों का प्रकाश उदय हो, तो शायद वह उस महात्मा के प्रकाश के समान हो सके।"

भावार्थ

शंकराचार्य. divi antarikṣe tṛtīyasyāṃ vā divi — अंतरिक्ष में, या तीसरे (स्वर्ग) लोक में; sā yadi sadṛśī syāt tasya mahātmanaḥ viśvarūpasyaiva bhāsaḥ; yadi vā na syāt, tataḥ viśvarūpasyaiva bhāḥ atiricyate ity abhiprāyaḥ — यदि समान न हो, तो विश्वरूप का प्रकाश उससे भी बढ़कर।

आचार्य रामानुज. tejasaḥ aparimitatvadarśanārtham idam; akṣayatejaḥsvarūpam ity arthaḥ — यह उपमा तेज की अपरिमितता दिखाने के लिए; अक्षय तेज-स्वरूप।

श्रीधर स्वामी. viśvarūpadīpter nirupamatvam āha — विश्वरूप की चमक की कोई उपमा ही नहीं; हज़ार सूरज भी kathaṃcit — शायद ही बराबर हों।

मधुसूदन सरस्वती. aparimitasūryasamūhasya — "सहस्र" यानी अनगिनत सूर्यों का समूह।

मध्वाचार्य. sahasraśabdo 'nantavācī — "हज़ार" शब्द अनंत का वाचक है; गिनती का अर्थ नहीं।

AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।

📖 फ्लिपबुक में पढ़ें ✉ सुधार सुझाएँ