भगवद्गीता · Vishvarupa Darshana Yogaअध्याय 11, श्लोक 12 (11.12)
मूळ संस्कृत · सञ्जयः
दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद् युगपदुत्थिता
यदि भाः सदृशी सा स्याद् भासस्तस्य महात्मनः
॥ 11.12 ॥
divi sūryasahasrasya bhaved yugapadutthitā
yadi bhāḥ sadṛśī sā syād bhāsastasya mahātmanaḥ
अनुवाद
"जर आकाशात एकाच वेळी हजार सूर्यांचा प्रकाश उगवला, तर कदाचित तो त्या महात्म्याच्या प्रकाशासमान होऊ शकेल."
भावार्थ
शंकराचार्य. divi antarikṣe tṛtīyasyāṃ vā divi — अंतरिक्षात, किंवा तिसऱ्या (स्वर्ग) लोकात; sā yadi sadṛśī syāt tasya mahātmanaḥ viśvarūpasyaiva bhāsaḥ; yadi vā na syāt, tataḥ viśvarūpasyaiva bhāḥ atiricyate ity abhiprāyaḥ — जर समान नसेल, तर विश्वरूपाचा प्रकाश त्याहूनही अधिक.
आचार्य रामानुज. tejasaḥ aparimitatvadarśanārtham idam; akṣayatejaḥsvarūpam ity arthaḥ — ही उपमा तेजाची अपरिमितता दाखवण्यासाठी; अक्षय तेजःस्वरूप.
श्रीधर स्वामी. viśvarūpadīpter nirupamatvam āha — विश्वरूपाच्या तेजाला उपमाच नाही; हजार सूर्यही kathaṃcit — कदाचितच बरोबरीचे होतील.
मधुसूदन सरस्वती. aparimitasūryasamūhasya — "सहस्र" म्हणजे असंख्य सूर्यांचा समूह.
मध्वाचार्य. sahasraśabdo 'nantavācī — "हजार" हा शब्द अनंताचा वाचक आहे; मोजणीचा अर्थ नाही.
AI-assisted draft translation — under review.