अध्याय 11विश्वरूपदर्शनयोगःVishvarupa Darshana Yoga

दर्शनाची प्रार्थना (11.1–11.8). अर्जुन: "तुमच्या वचनाने मोह गेला" (11.1); सृष्टी-प्रलय आणि महिमा ऐकला (11.2); "हे असेच आहे — तरीही ईश्वरी रूप पाहू इच्छितो" (11.3); "जर तुम्हाला योग्य वाटत असेल, तर दाखवा" (11.4). कृष्ण: "माझी शेकडो-हजारो दिव्य रूपे पाहा" (11.5–11.6); "माझ्या शरीरात एका ठिकाणी संपूर्ण जगत" (11.7); "या डोळ्यांनी नाही — दिव्य चक्षू देतो" (11.8).

संजयाचे वर्णन (11.9–11.14). महायोगेश्वर हरीने परम रूप दाखवले (11.9); अनेक मुखे-नेत्र, आभूषणे, शस्त्रे (11.10–11.11); हजार सूर्यांसारखा प्रकाश (11.12); एका शरीरात विभागलेले संपूर्ण जगत (11.13); अर्जुन रोमांचित होऊन प्रणाम करतो (11.14).

अर्जुनाची स्तुती — विस्मयापासून भयापर्यंत (11.15–11.31). देव, ब्रह्मा, ऋषी, नाग (11.15); ना आदी, ना मध्य, ना अंत (11.16); मुकुट-गदा-चक्र, तेजःपुंज (11.17); "तुम्ही अक्षर, विश्वाचे आश्रय, धर्माचे रक्षक" (11.18); चंद्र-सूर्य नेत्र, अग्नी-मुख (11.19); तिन्ही लोक थरथरतात (11.20); देव, ऋषी, असुर सर्व विस्मित (11.21–11.22); "मीही भयभीत — ना धैर्य, ना शांती" (11.23–11.25); योद्धे मुखांत — नदी आणि पतंगाच्या उपमा (11.26–11.30); "तुम्ही कोण आहात?" (11.31).

काळाचे उत्तर (11.32–11.34). "मी लोकांचा क्षय करणारा काळ आहे; तुझ्याशिवायही हे वाचणार नाहीत" (11.32); "ऊठ; तू निमित्तमात्र हो" (11.33); "द्रोण, भीष्म, जयद्रथ, कर्ण — व्यथित होऊ नकोस" (11.34).

क्षमायाचना (11.35–11.46). संजय: अर्जुन थरथरत बोलला (11.35); "जगाने तुमचे गुणगान करावे हे उचितच" (11.36); "तुम्ही सत्-असत् आणि त्यांच्याही पलीकडे" (11.37–11.38); namo namaḥ — प्रत्येक दिशेने (11.39–11.40); "सखा समजून जे बोललो, त्याची क्षमा करा" (11.41–11.42); "तुम्ही पिता, गुरू — पिता पुत्राला, मित्र मित्राला, प्रिय प्रियाला क्षमा करतो" (11.43–11.44); "तेच चतुर्भुज रूप दाखवा" (11.45–11.46).

सौम्य रूप आणि सार (11.47–11.55). "प्रसन्न होऊन दाखवले" (11.47); वेद-यज्ञ-दान-तप यांनी नाही (11.48); "भिऊ नकोस; तेच रूप पाहा" (11.49); सौम्य रूप (11.50); अर्जुन "स्वतःमध्ये परतला" (11.51); देवही आसुसलेले असतात (11.52–11.53); अनन्य भक्तीने जाणणे, पाहणे, प्रवेश (11.54); mat-karma-kṛt … nirvairaḥ sarva-bhūteṣu (11.55).