श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 फ्लिपबुक में पढ़ें

भगवद गीता · Bhakti Yogaअध्याय 12, श्लोक 16 (12.16)

मूल संस्कृत · श्रीभगवान्

अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः
सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः
॥ 12.16 ॥

anapekṣaḥ śucirdakṣa udāsīno gatavyathaḥ
sarvārambhaparityāgī yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ

अनुवाद

"जो अपेक्षा-रहित, शुचि (पवित्र), दक्ष (कुशल), उदासीन (निष्पक्ष), व्यथा-रहित, और सब (स्वार्थी) आरंभों का त्यागी है — ऐसा मेरा भक्त मुझे प्रिय है।"

भावार्थ

शंकराचार्य. śuciḥ bāhyena ābhyantareṇa ca śaucena saṃpannaḥ — बाहर और भीतर दोनों की शुचिता; dakṣaḥ pratyutpanneṣu kāryeṣu sadyaḥ yathāvat pratipattuṃ samarthaḥ — सामने आए काम को तुरंत ठीक से समझकर करने में समर्थ; udāsīnaḥ na kasyacit mitrādeḥ pakṣaṃ bhajate; sarvārambhāḥ … ihāmutraphalabhogārthāni kāmahetūni karmāṇi — "आरंभ" = इस लोक या परलोक के भोग के लिए, कामना से किए काम।

आचार्य रामानुज. dakṣaḥ śāstrīyakriyopādānasamarthaḥ — शास्त्र-सम्मत काम में समर्थ; gatavyathaḥ … avarjanīyaśītoṣṇaparuṣasparśādiduḥkheṣu vyathārahitaḥ; sarvārambhaparityāgī śāstrīyavyatiriktasarvakarmārambhaparityāgī — शास्त्र-सम्मत के अलावा सब आरंभों का त्यागी।

AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।

📖 फ्लिपबुक में पढ़ें ✉ सुधार सुझाएँ