भगवद गीता · Purushottama Yogaअध्याय 15, श्लोक 15 (15.15)
मूल संस्कृत · श्रीभगवान्
सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो
मत्तः स्मृतिर्ज्ञानमपोहनं च
वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो
वेदान्तकृद् वेदविदेव चाहम्
॥ 15.15 ॥
sarvasya cāhaṃ hṛdi sanniviṣṭo
mattaḥ smṛtirjñānamapohanaṃ ca
vedaiśca sarvairahameva vedyo
vedāntakṛd vedavideva cāham
अनुवाद
"मैं सब के हृदय में स्थित हूँ; मुझसे ही स्मृति, ज्ञान और उनका लोप होता है। सब वेदों से मैं ही जानने योग्य हूँ; वेदांत का कर्ता और वेद का ज्ञाता भी मैं ही हूँ।"
भावार्थ
शंकराचार्य. ahamātmā san hṛdi buddhau saṃniviṣṭaḥ — आत्मा रूप से बुद्धि में; vedāntakṛt vedāntārthasaṃpradāyakṛt ity arthaḥ — वेदांत-अर्थ की परंपरा चलाने वाला।
आचार्य रामानुज. sakalapravṛttinivṛttimūlajñānodayadeśe hṛdi — सब प्रवृत्ति-निवृत्ति के मूल ज्ञान के उदय-स्थान हृदय में; antaḥpraviṣṭaḥ śāstā janānāṃ (तैत्तिरीय आरण्यक का प्रमाण)।
AI-सहायता से तैयार हिन्दी प्रारूप — समीक्षा जारी है।